Χριστός Ανέστη!

18 Απριλίου 2011

Μεγάλη Δευτέρα

Ἀπὸ τὴν Ὑμνολογία τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος
Ὕμνοι στὸ πρωτότυπο καὶ σὲ μετάφραση Ἀνδρέα Θεοδώρου

Ἀπὸ τὸ βιβλίο «Πρὸς τὸ ἑκούσιον πάθος»,
ἐκδ. Ἀποστολικῆς Διακονίας


Μεγάλη Δευτέρα

«Ἐκ νυκτὸς ὀρθρίζει τὸ πνεῦμά μου πρὸς σὲ ὁ Θεός, διότι φῶς τὰ προστάγματά σου ἐπὶ τῆς γῆς». Ἀλληλούϊα.

Ἀπὸ τὴν προχωρημένη νύχτα εἶναι ξάγρυπνο τὸ πνεῦμα μου, στραμμένο σ' ἐσένα ὁ Θεός, γιατί τὰ προστάγματά σου εἶναι φῶς καθοδηγητικὸ γιὰ τοὺς ἀνθρώπους, ποὺ ζοῦν ἐπάνω στὴ γῆ. Δοξολογεῖτε τὸ Θεό.


***

«Ἰδοὺ ὁ Νυμφίος ἔρχεται ἐν τῷ μέσῳ τῆς νυκτός καὶ μακάριος ὁ δοῦλος, ὅν εὑρήσει γρηγοροῦντα• ἀνάξιὸς δὲ πάλιν, ὅν εὑρήσει ραθυμοῦντα. Βλέπε, οὗν ψυχή μου μὴ τῷ ὕπνῳ κατενεχθῇς, ἵνα μὴ τῷ θανάτῳ παραδοθῇς, καὶ τῆς Βασιλείας ἔξω κλεισθῆς• ἀλλὰ ἀνάνηψον κράζουσα• Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος εἶ ὁ Θεὸς ἡμῶν, προστασίαις τῶν Ἀσωμάτων, σῶσον ἡμᾶς».

Να, ὁ Νυμφίος ἔρχεται στὸ μέσο τῆς νύχτας, κι εὐτυχισμένος θὰ εἶναι ὁ δοῦλος ποὺ θὰ τὸν βρεῖ (ὁ Νυμφίος) ξάγρυπνο νὰ τὸν περιμένει• ἀνάξιος ὅμως πάλι θὰ εἶναι ἐκεῖνος, ποὺ θὰ τὸν βρεῖ ράθυμο καὶ ἀπροετοίμαστο. Βλέπε, λοιπόν, ψυχή μου νὰ μὴ βυθιστεῖς στὸν πνευματικὸ ὕπνο, γιὰ νὰ μὴν παραδοθεῖς στὸ θάνατο (τῆς ἁμαρτίας) καὶ νὰ μείνεις ἔξω τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Ἀλλὰ ἀνάνηψε κράζοντας• Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος εἶσαι ἐσὺ ὁ Θεὸς• σῶσε μας διὰ τῆς προστασίας τῶν ἐπουρανίων ἀσωμάτων δυνάμεων (τῶν Ἀγγέλων).

***

«Τὰ πάθη τὰ σεπτὰ ἡ παροῦσα ἡμέρα, ὡς φῶτα σωστικά, ἀνατέλλει τῷ κόσμῳ• Χριστὸς γὰρ ἐπείγεται τοῦ παθεῖν ἀγαθότητι• ὁ τὰ σύμπαντα ἐν τῇ δρακὶ περιέχων καταδέχεται ἀναρτηθῆναι ἐν ξύλῳ τοῦ σῶσαι τὸν ἄνθρωπον».

Τὰ πάθη (τοῦ Κυρίου) τὰ σεπτὰ ἡ παροῦσα ἡμέρα (ἡ Μ. Δευτέρα) προβάλλει μὲ λαμπρότητα στὸν κόσμο σὰν φῶτα σωτήρια καὶ λυτρωτικά. Διότι ὁ Χριστὸς σπεύδει πρόθυμα νὰ ὑποστεῖ τὸ πάθος ἀπὸ ἀγαθότητα. Αὐτός, ποὺ περικλείει τὰ σύμπαντα στὴν παλάμη του, καταδέχεται νὰ κρεμαστεῖ στὸ ξύλο γιὰ νὰ σώσει τὸν ἄνθρωπο.

***

«Τῶν παθῶν τοῦ Κυρίου τὰς ἀπαρχὰς ἡ παροῦσα ἡμέρα λαμπροφορεῖ. Δεῦτε οὗν, φιλέορτοι, ὑπαντήσωμεν ἄσμασιν• ὁ γὰρ κτίστης ἔρχεται σταυρὸν καταδέξασθαι, ἐτασμοὺς καὶ μάστιγας, Πιλὰτῳ κρινόμενος• ὅθεν καὶ ἐκ δούλου ραπισθεὶς ἐπὶ κόρρης, τὰ πάντα προσίεται, ἵνα σώση τὸν ἄνθρωπον. Διὰ τοῦτο βοήσωμεν• Φιλάνθρωπε Χριστὲ ὁ Θεός, τῶν πταισμάτων δώρησαι τὴν ἄφεσιν τοῖς προσκυνοῦσιν ἐν πίστει τὰ ἄχραντα πάθη σου».

Τὴν ἔναρξη τῶν παθῶν τοῦ Κυρίου ἡ σημερινὴ ἡμέρα προβάλλει μὲ λαμπρότητα. Ἐλᾶτε, λοιπόν, ὅσοι ἀγαπᾶτε τὶς γιορτές, νὰ προϋπαντήσουμε μὲ ᾄσματα (τὸν Κύριο). Διότι ὁ Κτίστης τῶν ἁπάντων ἔρχεται νὰ ὑποστεῖ τὸ σταυρικὸ θάνατο, νὰ ἀνακριθεῖ (σὰν κακοῦργος) καὶ νὰ μαστιγωθεῖ, δικαζόμενος ἀπὸ τὸν Πιλᾶτο. Ἔτσι, δεχτεῖς ράπισμα στὸ πρόσωπο ἀπὸ δοῦλο, ὅλα τὰ ὑπομένει γιὰ νὰ σώσει τὸν ἄνθρωπο. Γιαυτὸ ἂς φωνάξουμε• φιλάνθρωπε Χριστὲ ὁ Θεός, χάρισε τὴν ἄφεση τῶν πταισμάτων σ' αὐτοὺς ποὺ μὲ πίστη προσκυνοῦν τὰ ἄχραντα πάθη σου.

***

«Διακονῆσαι αὐτὸς ἐλήλυθα, οὗ τὴν μορφὴν ὁ Πλαστουργὸς ἑκὼν περίκειμαι, τῷ πτωχεύσαντι Ἀδάμ, ὁ πλουτῶν θεότητι, θεῖναι ἐμήν τε αὐτοῦ ψυχὴν ἀντίλυτρον ὁ ἀπαθὴς θεότητι».

Ἐγώ, ὁ τέλειος Θεός, ἔχω ἔλθει στὴ γῆ γιὰ νὰ ὑπηρετήσω αὐτόν, τοῦ ὁποίου τὴ μορφὴ φέρω ὡς Πλαστουργὸς μὲ τὴ θέλησή μου, δηλαδὴ τὴ μορφὴ τοῦ Ἀδάμ, ὁ ὁποῖος μὲ τὴ πτώση τοῦ πτώχευσε ἀπὸ τὰ θεῖα του χαρίσματα. Παρόλο ποὺ εἶμαι ἀπαθὴς Θεός, ἦλθα γιὰ νὰ προσφέρω τὴ ζωή μου ὡς λύτρο γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τοῦ παραβάτη.

***

«Τὸν νυμφῶνά σου βλέπω, Σωτήρ μου, κεκοσμημένον καὶ ἔνδυμα οὐκ ἔχω, ἵνα εἰσέλθω ἐν αὐτῷ• λάμπρυνόν μου τὴν στολὴν τῆς ψυχῆς, φωτοδότα, καὶ σῶσόν με».

Τὸ νυφικό σου θάλαμο βλέπω, Σωτῆρα μου, στολισμένο καὶ δὲν ἔχω ἔνδυμα γιὰ νὰ εἰσέλθω σ' αὐτόν• κάνε σύ, Κύριε, ποὺ χορηγεῖς τὸ φῶς, λαμπρὴ τὴ στολὴ τῆς ψυχῆς μου καὶ σῶσε μὲ (ἀπὸ τὴν ἁμαρτία).



πηγή: myriobiblos


Μοιράστε το


11 Απριλίου 2011

Ανθισμένη Κουτσουπιά

Φέτος οι κουτσουπιές στην Αττική άργησαν πολύ να ανθίσουν. Η αιτία ήταν ο ήπιος χειμώνας που προηγήθηκε. Η κουτσουπιά ή δέντρο του Ιούδα (Cercis siliquastrum) είναι ένα από τα πιο ανθεκτικά καλλωπιστικά. Δεν φοβάται το κρύο, ούτε τη ζέστη. Αντέχει στην ξηρασία και ευδοκιμεί ακόμη και σε άγονα, ρηχά εδάφη. Αν έχει ένα μειονέκτημα αυτό είναι η αργή της ανάπτυξη. Δέντρο ιδανικό για μικρές αυλές καθώς δεν γίνεται τεράστιο και δίνει σκιά το καλοκαίρι ενώ επειδή είναι φυλλοβόλο αφήνει τον ήλιο να περάσει τον χειμώνα.

πηγή: Ταξιάρχης Ανδριτσόπουλος (δείτε βιβλία του εδώ)


Μοιράστε το


Διονύσιος Σολωμός (1798 – 1857)

Ο εθνικός μας ποιητής Διονύσιος Σολωμός γεννήθηκε στις 8 Απριλίου του 1798 στη Ζάκυνθο, ως εξώγαμο τέκνο του κόντε Νικόλαου Σολωμού και της υπηρέτριάς του Αγγελικής Νίκλη.

Σε πολύ μικρή ηλικία έμεινε ορφανός και το 1808 έφυγε για σπουδές στην Ιταλία, με τη συνοδεία του ιταλού δασκάλου του Ρώσση. Επτά χρόνια αργότερα πήρε το απολυτήριο από το Λύκειο της Κρεμόνας και γράφτηκε στο πανεπιστήμιο της Πάβιας, απ’ όπου πήρε το πτυχίο της Νομικής. Παράλληλα με τις σπουδές στη νομική, για την οποία ουδέποτε ενδιαφέρθηκε, άρχισε να γράφει στίχους στην ιταλική γλώσσα, ενώ ήρθε σε επαφή με διαπρεπείς φιλοσόφους, φιλολόγους και αξιόλογους εκπροσώπους της λογοτεχνικής κίνησης της εποχής.

Το 1818 επέστρεψε στη Ζάκυνθο, όπου παρέμεινε για δέκα χρόνια. Εκεί άρχισε να γράφει τα πρώτα του αξιόλογα στιχουργήματα στα ελληνικά. Το πρώτο εκτενές ελληνικό ποίημά του και πλέον γνωστό είναι ο «Ύμνος εις την Ελευθερίαν», απόσπασμα του οποίου καθιερώθηκε ως Εθνικός μας Ύμνος. Λίγο αργότερα, συνέθεσε το λυρικό ποίημα «Εις τον θάνατο του Λορδ Μπάυρον» και ακολούθησαν «Η καταστροφή των Ψαρών», «Η Φαρμακωμένη», «Ο Λάμπρος», «Εις Μοναχήν», «Ο Κρητικός», «Οι ελεύθεροι πολιορκημένοι», «Ο Πορφύρας».

Στα τέλη του 1828 εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Κέρκυρα, συνεχίζοντας την ενασχόλησή του με την ποίηση σχεδόν απομονωμένος. Δεν έκανε ούτε ένα ταξίδι στην ελευθερωμένη Ελλάδα, γιατί, όπως υποστηρίζεται, «δεν εσυνηθούσε να θεατρίζει στο εθνικό του φρόνημα αλλά μες το άγιο βήμα της ψυχής».

Στις 3 Φεβρουαρίου του 1849 παρασημοφορήθηκε με το Χρυσό Σταυρό του Σωτήρος, διότι «με την ποίηση του διέγειρε τα αισθήματα του λαού στον αγώνα για εθνική ανεξαρτησία».

Πέθανε στις 9 Φεβρουαρίου του 1857 στην Κέρκυρα, ύστερα από αλλεπάλληλες εγκεφαλικές συμφορήσεις. Τα οστά του μεταφέρθηκαν το 1865 στη Ζάκυνθο και τοποθετήθηκαν αρχικώς σ’ ένα μικρό μαυσωλείο στον τάφο του Κάλβου.

πηγή: www.stamoulis.gr


Μοιράστε το


Ανεβάζουν το μορφωτικό επίπεδο των παιδιών τα βιβλία σε ένα σπίτι

Όσο πιο πολλά βιβλία υπάρχουν σε ένα σπίτι τόσο πιο πολύ ανεβαίνει το μορφωτικό επίπεδο των παιδιών αργότερα.

Τα παιδιά που ζουν σε σπίτια όπου οι γονείς διαθέτουν πολλά βιβλία, έχουν συνήθως στη συνέχεια αυξημένο μορφωτικό επίπεδο, ενώ αντίθετα τα παιδιά που μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον χωρίς βιβλία γύρω τους, εμφανίζουν αργότερα χαμηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης (αν και πάντα υπάρχουν οι εξαιρέσεις), σύμφωνα με μια νέα αμερικανική έρευνα.

Η μελέτη, που διήρκεσε 20 χρόνια, υπό την καθηγήτρια κοινωνιολογίας Μαράια Έβανς του πανεπιστημίου της Νεβάδα, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι είτε οι γονείς είναι πλούσιοι ή φτωχοί, είτε περισσότερο ή λιγότερο μορφωμένοι οι ίδιοι, αν διαθέτουν μια βιβλιοθήκη στο σπίτι τους, ακόμα και αν δεν είναι μεγάλη, συμβάλλουν καθοριστικά στο να αποκτήσουν τα παιδιά τους ένα καλύτερο επίπεδο εκπαίδευσης.

Η επίδραση της οικογενειακής βιβλιοθήκης στο μορφωτικό επίπεδο των παιδιών διαφέρει από χώρα σε χώρα. Στην Κίνα, για παράδειγμα, εκτιμάται ότι 500 ή περισσότερα βιβλία σε ένα σπίτι «προσθέτουν» κατά μέσο όρο 6,6 περισσότερα χρόνια εκπαίδευσης, στις ΗΠΑ 2,4 χρόνια, ενώ ο μέσος παγκόσμιος όρος (με βάση στοιχεία της έρευνας σε 27 χώρες) είναι 3,2 χρόνια περισσότερης μόρφωσης.

Εδώ και χρόνια, οι επιστήμονες πίστευαν ότι ο σημαντικότερος παράγων για το μορφωτικό επίπεδο ενός παιδιού στη ζωή του (δηλαδή πόσα χρόνια συνολικά θα σπουδάσει) είναι το μορφωτικό επίπεδο των γονιών του. Όμως η νέα έρευνα δείχνει ότι η ωφέλεια που προέρχεται από την ανατροφή ενός παιδιού σε ένα σπίτι με εκατοντάδες βιβλία (σε σχέση με την ανατροφή ενός παιδιού σε ένα περιβάλλον με ολοσχερή ή σχεδόν πλήρη έλλειψη βιβλιοθήκης), είναι ουσιαστικά ίδια με την ωφέλεια που έχει ένα παιδί, το οποίο ανατρέφεται από γονείς με πανεπιστημιακή εκπαίδευση (σε σχέση με ένα παιδί που μεγαλώνει σε μια οικογένεια με αμόρφωτους γονείς).

Η μελέτη εκτιμά ότι και οι δύο παράγοντες (τόσο η ύπαρξη μιας βιβλιοθήκης με τουλάχιστον 500 βιβλία, όσο και η ύπαρξη γονέων με ανώτατη εκπαίδευση) προσδίδουν στο παιδί, κατά μέσο όρο, 3,2 χρόνια πρόσθετης εκπαίδευσης στη ζωή του, γεγονός που έχει συνήθως ευεργετικά αποτελέσματα αργότερα (περισσότερες κοινωνικές επιλογές και δυνατότητες εύρεσης εργασίας, υψηλότερες αμοιβές κ.α.). Σύμφωνα με την Έβανς, τα παιδιά εκείνα που αναλογικά ωφελούνται περισσότερο από τα βιβλία, είναι όσα προέρχονται από γονείς με χαμηλότερη μόρφωση, οι οποίοι όμως φροντίζουν να έχουν βιβλιοθήκη στο σπίτι τους.

Η αγορά βιβλίων, σύμφωνα με τη μελέτη, αποτελεί μια καλή και όχι ακριβή επένδυση, που μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη των παιδιών και γενικότερα της κοινότητας όπου ζουν. Όπως διαπίστωσε, ακόμα και μόνο 20 βιβλία σε ένα σπίτι μπορούν να «σπρώξουν» ένα παιδί να αποκτήσει αργότερα καλύτερη μόρφωση, ενώ όσο αυξάνεται ο αριθμός των βιβλίων τόσο μεγαλώνει και το όφελος για τα παιδιά.

Αν και η αγορά εργασίας γίνεται διεθνώς όλο και πιο ανταγωνιστική, δυσκολεύοντας την εύρεση εργασίας και συμπιέζοντας τους μισθούς, οι στατιστικές δείχνουν ότι γενικά οι πιο μορφωμένοι παίρνουν πάντα περισσότερα χρήματα από τη δουλειά τους, σε σχέση με τους λιγότερο μορφωμένους, συνεπώς η μόρφωση δεν παύει να είναι μια «επένδυση που αποδίδει».

πηγή: www.stamoulis.gr


Μοιράστε το


6 Απριλίου 2011

Οι Εκδόσεις Σταμούλη προτείνουν για το Πάσχα...


Εν όψει του Πάσχα, οι Εκδόσεις Σταμούλη σας προτείνουν παιδικά Πασχαλινά βιβλία. Τα κείμενα είναι γραμμένα σε γλώσσα καθημερινή για τα παιδιά 3 έως 12 ετών. Περιλαμβάνουν ιστορίες αγίων μας, όμορφες πασχαλινές ιστορίες, ιδέες για κατασκευές, αυτοκόλλητα. Αποτελούν όμορφα δώρα για μικρούς και μεγάλους.!

Η Μεγάλη Εβδομάδα του Νικόλα

Ο Νικόλας μαθαίνει για το βασικό γεγονός που γιορτάζουμε κάθε ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδας με απλό και χαριτωμένο τρόπο. Παράλληλα εξοικειώνεται με τα τεκταινόμενα στο ναό κάθε μέρα, ώστε να συμμετάσχει και ο ίδιος. Ένα βιβλίο για τα παιδιά 3 έως 5 ετών με πλούσια εικονογράφηση και έμμετρο λόγο που θα κάνει τα παιδιά να ζήσουν πιο ουσιαστικά τις πασχαλινές ημέρες.







Πάσχα με γιορτινές χειροτεχνίες και κατασκευές 

Πρωτότυπο και με πλούσιο υλικό παρά τη χαμηλή του τιμή, το δίγλωσσο αυτό τεύχος (ελληνικά, αγγλικά) δραστηριοτήτων για το Πάσχα μπορεί να απασχολήσει τα παιδιά για όλες τις μέρες των διακοπών δίνοντάς τους την ευκαιρία να χαρούν και να κατανοήσουν το βαθύτερο νόημα των μεγάλων αυτών ημερών.

Περιέχει:
  • Μια αφίσα Α3 με τη γνήσια παραδοσιακή εικόνα της Ανάστασης φιλοτεχνημένη από τη Χριστίνα Δουληγέρη για να στολίσουν τα παιδιά το δωμάτιό τους, το σπίτι ή την τάξη τους.
  • Υπέροχα αυτοκόλλητα για τα αυγά, αλλά και για τη δημιουργία ευχετηρίων καρτών και πάλι από το πινέλο της Χριστίνας Δουληγέρη.
  • Χρωμοσελίδες με χαριτωμένα σχέδια της Αγγελικής Δελεχά για να τα χρωματίσουν τα παιδιά και να κάνουν όμορφα καδράκια με τα έργα τους.
  • Σχέδια για αυγοθήκες, εκκλησάκι κλπ.- μικτές κατασκευές (χρωμάτισμα, κόψιμο, κόλλημα).

Η κυρά-Σαρακοστή

Ένα πολύ χαριτωμένο βιβλίο της Μαρίνας Παλιάκη-Μπόκια παρουσιάζουν οι εκδόσεις Σταμούλη στη σειρά ΑΘΩΣ/ΠΑΙΔΙΚΑ αφιερωμένο στη Σαρακοστή.
Είναι κατάλληλο για παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής εκκλησίας, χωρίς να αποκλείεται να δείξουν ενδιαφέρον και παιδιά 3ης και 4ης δημοτικού.
Το βιβλίο αξιοποιεί το λαϊκό έθιμο της κυρα-Σαρακοστής για να εισάγει τα μικρά παιδιά στη θεολογική σημασία των επτά Κυριακών της Σαρακοστής. Παράλληλα, επειδή τα παιδιά αγαπούν να μαθαίνουν μέσα από πρακτικές δραστηριότητες, η «κυρά-Σαρακοστή» περιέχει και ένα παράρτημα με χειροτεχνίες και παιχνίδια σχετικές με το θέμα.
Την εικονογράφηση επιμελήθηκαν η Αγγελική Δελεχά και η Παρασκευή Χατζηθανάση.
Το βιβλίο έχει σχήμα κυρα-Σαρακοστής που θα εντυπωσιάσει τα παιδιά.


Γιορτάζω, τραγουδώ, παίζω, δημιουργώ - 4 


Οι εκδόσεις Σταμούλη μάς παρουσιάζουν το πολυαναμενόμενο τέταρτο βιβλίο και Cd της σειράς «Γιορτάζω, τραγουδώ, παίζω, δημιουργώ». Mια πλούσια έκδοση γεμάτη ιστορίες, παιχνίδια, ιδέες για κατασκευές, μαγειρική, ποιήματα, τραγούδια, ύμνους, που, ανάλογα με το περιεχόμενό της, προσφέρεται σε μια πολύ λογική τιμή.

Τα κείμενα είναι γραμμένα σε γλώσσα καθημερινή και ακούγονται με ευκολία από τα παιδιά 4 έως 12 ετών. Είναι το απόσταγμα της εμπειρίας των συγγραφέων ως μητέρων και εκπαιδευτικών, μια εμπνευσμένη προσπάθεια να γαλουχηθούν τα παιδιά μας με την ομορφιά της παράδοσής μας με σύγχρονο και πολύ ζωντανό τρόπο. Το Cd -πραγματικά χορταστικό- περιλαμβάνει ιστορίες, χαριτωμένους παιδικούς διαλόγους και πλούσιο μουσικό υλικό (τραγούδια, τροπάρια).

Για τη δημιουργία του συνεργάστηκαν οι μουσικοί Πέτρος Ζαράνης και Κώστας Φωτόπουλος, το Σχολείο Ψαλτικής, η Ελπίδα Παλιάκη. Στην έκδοση συμμετέχει η ραδιοφωνική παραγωγός και συγγραφέας Σοφία Χατζή και ο Νεκτάριος Γουναρίδης.

Η εικονογράφηση – μια έκρηξη χρωμάτων- συνδυάζει την καλαισθησία με την συγκίνηση.

«Γιορτάζω, τραγουδώ, παίζω, δημιουργώ» από τη Γιορτινή παρέα: Οπωσδήποτε θα ξυπνήσει σε γονείς και παιδιά διάθεση για δημιουργικότητα, ζωή, αγωνιστικότητα, χαρά.

Ανακαλύπτω τις Γιορτές με Χαρούμενες Δραστηριότητες 2

Το μικρό αυτό και εύχρηστο βιβλίο είναι μια εξαίρετη εισαγωγή στη σημασία των αγίων εικόνων της εκκλησίας μας για τα παιδιά. Ταυτόχρονα αποτελεί μια απλή και ολοκληρωμένη γνωριμία με το νόημα πέντε Δεσποτικών εορτών: Μεταμόρφωση, Ανάσταση του Λαζάρου, Βαϊοφόρος, Σταύρωση, Ανάσταση.
  • Ποιο είναι το γεγονός που γιορτάζουμε στις μεγάλες αυτές Δεσποτικές εορτές σύμφωνα με την εξιστόρηση του Ευαγγελίου; 
  • Ποια σημασία έχουν διάφορα στοιχεία και σύμβολα που βλέπουμε στην εικόνα της γιορτής; 
  • Τι σημαίνουν κάποιες λέξεις που βρίσκουμε στο απολυτίκιο της κάθε γιορτής;. 
  • Πώς θα χρωματίσουμε τα σχέδια ώστε να ακολουθήσουμε την παράδοση; 
  • Ποια είναι τα βασικά χρώματα της Αγιογραφίας; 
  • Πώς χρωματίζονται τα ενδύματα της Θεοτόκου και του Χριστού; 
Το Ανακαλύπτω τις γιορτές με χαρούμενες δραστηριότητες μπορεί να χρησιμοποιηθεί από το παιδί τόσο στο σπίτι, όσο και στο σχολείο ή στην Εκκλησία για την κατήχηση. Είναι ιδανικό βοήθημα για γονείς, δασκάλους και κατηχητές. Ένα πολύτιμο δώρο για το παιδί μας.

Η Ζωή του Χριστού μας

Τι θαύματα έκανε ο Χριστός; Ποια προσευχή μας δίδαξε; Ποιες είδαν πρώτες τον αναστημένο Χριστό; Τα παιδιά μαθαίνουν για την ζωή του Χριστού μας, μέσα από τις πανέμορφες αγιογραφίες του Τζώρτζη, που βρίσκονται στο καθολικό της Ι. Μ. Διονυσίου Αγίου Όρους. Ταυτόχρονα ξεκινούν ένα υπέροχο ταξίδι γνωριμίας με την Βυζαντινή τέχνη.







Η Αγάπη φέρνει την Άνοιξη

Ένα χωριό πλάι σ' ένα ποτάμι, ένας νερόμυλος κι ένας μυλωνάς που τραγουδούν. Μα ο χειμώνας φώλιασε στις καρδιές και στη φύση και η Άνοιξη, παρόλο που το Πάσχα πλησίαζε, αρνιόταν να φανεί. Και μόνο όταν άνοιξαν οι δρόμοι της αγάπης, φύτρωσε η πρώτη παπαρούνα κι ήρθε η Άνοιξη και το Πάσχα. Η Άνοιξη και το Πάσχα της αγάπης!






Για περισσότερες πληροφορίες: www.stamoulis.gr


Μοιράστε το


Νέα Έκδοση! Πάσχα με γιορτινές χειροτεχνίες και κατασκευές


Πρωτότυπο και με πλούσιο υλικό παρά τη χαμηλή του τιμή, το δίγλωσσο αυτό τεύχος (ελληνικά, αγγλικά) δραστηριοτήτων για το Πάσχα μπορεί να απασχολήσει τα παιδιά για όλες τις μέρες των διακοπών δίνοντάς τους την ευκαιρία να χαρούν και να κατανοήσουν το βαθύτερο νόημα των μεγάλων αυτών ημερών.

Περιέχει:
Μια αφίσα Α3 με τη γνήσια παραδοσιακή εικόνα της Ανάστασης φιλοτεχνημένη από τη Χριστίνα Δουληγέρη για να στολίσουν τα παιδιά το δωμάτιό τους, το σπίτι ή την τάξη τους.
Υπέροχα αυτοκόλλητα για τα αυγά, αλλά και για τη δημιουργία ευχετηρίων καρτών και πάλι από το πινέλο της Χριστίνας Δουληγέρη.
Χρωμοσελίδες με χαριτωμένα σχέδια της Αγγελικής Δελεχά για να τα χρωματίσουν τα παιδιά και να κάνουν όμορφα καδράκια με τα έργα τους.
Σχέδια για αυγοθήκες, εκκλησάκι κλπ.- μικτές κατασκευές (χρωμάτισμα, κόψιμο, κόλλημα).
Το «Πάσχα με γιορτινές χειροτεχνίες και κατασκευές» είναι κατάλληλο για παιδιά όλων των ηλικιών μέχρι 12 ετών.
Και για τους νονούς: Ένα υπέροχο δώρο για να συνοδέψουν τη λαμπάδα!


Κείμενα: Σταυρούλα Σταμάτη-Αγγελική Δελεχά
Εικονογράφηση: Χριστίνα Δουληγέρη, Αγγελική Δελεχά

ISBN: 9789604950102 Σχήμα: 21x29, Σελίδες: 16

Περισσότερα: www.stamoulis.gr 


Μοιράστε το


Νέα Έκδοση! Γιορτάζω, τραγουδώ, παίζω, δημιουργώ - 4



 Οι εκδόσεις Σταμούλη μάς παρουσιάζουν το πολυαναμενόμενο τέταρτο βιβλίο και Cd της σειράς «Γιορτάζω, τραγουδώ, παίζω, δημιουργώ». Mια πλούσια έκδοση γεμάτη ιστορίες, παιχνίδια, ιδέες για κατασκευές, μαγειρική, ποιήματα, τραγούδια, ύμνους, που, ανάλογα με το περιεχόμενό της, προσφέρεται σε μια πολύ λογική τιμή.


Τα κείμενα είναι γραμμένα σε γλώσσα καθημερινή και ακούγονται με ευκολία από τα παιδιά 4 έως 12 ετών. Είναι το απόσταγμα της εμπειρίας των συγγραφέων ως μητέρων και εκπαιδευτικών, μια εμπνευσμένη προσπάθεια να γαλουχηθούν τα παιδιά μας με την ομορφιά της παράδοσής μας με σύγχρονο και πολύ ζωντανό τρόπο.
Το Cd -πραγματικά χορταστικό- περιλαμβάνει ιστορίες, χαριτωμένους παιδικούς διαλόγους και πλούσιο μουσικό υλικό (τραγούδια, τροπάρια).

«Γιορτάζω, τραγουδώ, παίζω, δημιουργώ» από τη Γιορτινή παρέα: Οπωσδήποτε θα ξυπνήσει σε γονείς και παιδιά διάθεση για δημιουργικότητα, ζωή, αγωνιστικότητα, χαρά.


Συγγραφείς: Μαρίνα Παλιάκη-Μπόκια, Ελπίδα Παλιάκη-Ιεραπετρίτη. Συνεργάστηκε η Μαρία Παλιάκη-Χατζηθανάση.
Εικονογράφηση: Αγγελική Δελεχά, Παρασκευή Χατζηθανάση Επιμέλεια Cd: Δαμιανός Παλιάκης
ISBN: 9789604950096
Σχήμα: 20x25 , Σελίδες: 48

Δείτε περισσότερα www.stamoulis.gr


Μοιράστε το


5 Απριλίου 2011

Σπάνιο βίντεο ντοκουμέντο από την πυρκαγιά και καταστροφή της Σμύρνης

"Η Μεγάλη Πυρκαγιά της Σμύρνης είναι το όνομα που δίνεται συνήθως σε φωτιά που ρήμαξαν το Izmir Σμύρνης στις 13-17 Σεπτεμβρίου 1922. Τουρκικές ένοπλες δυνάμεις έκαψαν συστηματικά την πόλη και σκότωσαν Έλληνες και Αρμένιους κατοίκους. Αυτό βασίζεται στις εκτεταμένες καταθέσεις των αυτόπτων μαρτύρων από δυτικά στρατεύματα αποστέλλονται στη Σμύρνη κατά τη διάρκεια της εκκένωσης, ξένους διπλωμάτες / εργαζομένων στον ανθρωπιστικό τομέα που βασίζεται στη Σμύρνη και τουρκικές πηγές." - Wikipedia.org

"Το προκύπτων 35 χιλιοστών επεξεργασίας νιτρικό φιλμ, κρύφτηκε στο διαμέρισμα της γιαγιάς μου σε NYC για 60 χρόνια. Ήμουν τυχερός να το μεταφέρει σε ψηφιακή μορφή πριν αυτή διαλυθεί εντελώς." -Robert Davidian, 5 Μαρτίου 2008


Smyrna 1922 from Davidian Video Productions on Vimeo.



Μοιράστε το


4 Απριλίου 2011

Ταξιδιωτικό αφιέρωμα στην Κωνσταντινούπολη




Κωνσταντινούπολις: «Πόλις περίφηµος και επισηµοτάτη εν τη ιστορία του κόσµου. Κείται επί της Θράκης κατά την 41ην µοίραν, Ο και 16΄΄ βορείου πλάτους και κατά την 28ην µοίραν 58΄΄ και 14΄΄ ανατολικού µήκους. Είναι εκτισµένη επί της θέσεως του αρχαίου Βυζαντίου. Διετέλεσε πρωτεύουσα του Ρωµαϊκού κράτους από κτήσεώς της (330 µ.Χ.) µέχρι της από των υιών του Θεοδοσίου χωρισµού του κράτους. Κατόπιν, της Βυζαντινής αυτοκρατορίας (από του 1204-1261 πρωτεύουσα της εφηµέρου Λατινικής Αυτοκρατορίας) µέχρι της αλώσεως υπό των Τούρκων (1453) και της Οθωµανικής Αυτοκρατορίας µέχρι της εις Άγκυραν µεταθέσεως (1923) της έδρας της τουρκικής κυβερνήσεως». Η Κωνσταντινούπολη, είναι η Πόλη των πόλεων, η Βασιλεύουσα, η Αγία Σοφία, ο Βόσπορος, το Πατριαρχείο, ο χρυσοκέντητος δικέφαλος αητός στα πορφυρά σαντάλια του τελευταίου Αυτοκράτορα.



Χρονιές-σταθμοί της Κωνσταντινούπολης

667 π.Χ. Ο Βύζαντας, µε Μεγαρείς και Αθηναίους, ιδρύει τον οικισµό του Βυζαντίου.
340 π.Χ. Ο Φίλιππος ο Β΄ της Μακεδονίας εκστρατεύει εναντίον του Βυζαντίου, αλλά αποτυγχάνει να καταλάβει την πόλη.

6 π.Χ. Ο Ποµπήιος εντάσσει το Βυζάντιο στη Ρωµαϊκή Αυτοκρατορία.
195: Ο Σεπτίµιος Σεβήρος καταστρέφει την πόλη, αλλά την ξαναχτίζει και θεµελιώνει τον Ιππόδροµο.
324: Ο Κωνσταντίνος γίνεται αυτοκράτορας της Ρωµαϊκής Αυτοκρατορίας και ανακηρύσσει το Βυζάντιο, νέα πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας, µε την ονοµασία Νέα Ρώµη, αλλά η πόλη γίνεται ευρύτερα γνωστή ως Κωνσταντινούπολη.

Τοπχανέ, 1925.
412: Ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Β’ ξεκινά την κατασκευή του τειχών, που έµειναν γνωστά ως θεοδοσιανά τείχη.
532: Η Στάση του Νίκα καταπνίγεται στο αίµα από τους µισθοφόρους, µετά από εντολή του Ιουστινιανού και µέσα στον Ιππόδροµο σφαγιάζονται κοντά στα 30.000 άτοµα.
532: Ο Ιουστινιανός θεµελιώνει την Αγιά Σοφιά και το 537 µ. Χ. γίνονται τα επίσηµα εγκαίνιά της. Κατά την παράδοση, ο Ιουστινιανός προχώρησε µέχρι τον ιερό άµβωνα και αναφώνησε «Νενίκηκά σε Σολοµών». Στον ίδιο οφείλεται η ανέγερση της Αγίας Ειρήνης και τµηµάτων του Μεγάλου Παλατιού.
674: Ξεκινά η πενταετής πολιορκία της Κωνσταντινούπολης από τους Σαρακηνούς.
1071: Ο αυτοκράτορας Ρωµανός Διογένης ατιµάζεται και καθαιρείται, καθώς ο βυζαντινός στρατός κατατροπώνεται από τους Σελτζούκους στη γνωστή Μάχη του Μαντζικέρτ.
1204: Ο στρατός της Δ’ Σταυροφορίας καταλαµβάνει την Κωνσταντινούπολη και ανεβάζουν στο θρόνο τον κόµη της Φλάνδρας Βαλδουίνο τον Α’, αντικαθιστώντας τον αυτοκράτορα Αλέξιο τον Δ’ τον οποίο είχαν βοηθήσει έξι µήνες νωρίτερα.
1261: Ο Μιχαήλ Η’ ο Παλαιολόγος, ανακαταλαµβάνει την Κωνσταντινούπολη από τους Βενετούς.
1350: Χτίζεται ο Πύργος του Γαλατά από τους Γενοβέζους που κατοικούν στην Κωνσταντινούπολη και χρησιµοποιείται ως παρατηρητήριο.

1422: Ο Μουράτ Β΄ ξεκινά την πρώτη οθωµανική πολιορκία της πόλης.
1444: Οι Ούγγροι ανταποκρίνονται στο κάλεσµα των βυζαντινών για βοήθεια από την πολιορκία των Οθωµανών, αλλά εξοντώνονται (περίπου 25.000 στρατιώτες) στη Μάχη της Βάρνας, στη Μαύρη Θάλασσα.

Η γέφυρα του Γαλατά, 1935
1453: Ο Μωάµεθ ο Β’, µετά από πολιορκία 54 ηµερών καταλαµβάνει την Κωνσταντινούπολη, τερµατίζοντας έτσι την πολύχρονη ιστορία της βυζαντινής αυτοκρατορίας.
1455: Χτίζεται το κάστρο του Γεντίκουλε.
1470: Πάνω από την εκκλησία των Αγίων Αποστόλων χτίζεται το τέµενος Φατίχ.
1478: Ολοκληρώνεται το παλάτι του Τοπκαπί, η ανέγερση του οποίου ξεκίνησε το 1465. Μέχρι το 1856 θα είναι η επίσηµη κατοικία των σουλτάνων.
1616: Εγκαινιάζεται το Μπλε Τζαµί, µετά από 8 χρόνια εργασιών.
1729: Αρχίζει τη λειτουργία του στην Κωνσταντινούπολη το πρώτο οθωµανικό τυπογραφείο.
1843: Ξεκινά η ανέγερση του Ντολµαµπαχτσέ, που θα ολοκληρωθεί το 1856, όταν και θα εγκατασταθεί εδώ ο σουλτάνος Αβδούλ Μετζίτ Α’, εγκαταλείποντας έτσι το παλάτι του Τοπκαπί.
1845: Χτίζεται η πρώτη ξύλινη γέφυρα του Γαλατά στον Κεράτιο.
1875: Εγκαινιάζεται ο υπόγειος σιδηρόδροµος στο Γαλατά (και τρίτος στον κόσµο), που σήµερα είναι γνωστός ως Τουνέλ.
1888: Το θρυλικό Όριεντ Εξπρές κάνει την πρώτη του διαδροµή, µε αφετηρία το Παρίσι και τερµατισµό την Κωνσταντινούπολη.
1919: Γάλλοι και Άγγλοι καταλαµβάνουν την Κωνσταντινούπολη και µένουν στην πόλη ως το 1922.
1922: Καταργείται το σουλτανάτο και αναδεικνύεται η προσωπικότητα του Μουσταφά Κεµάλ Πασά, γνωστού ως Κεµάλ Ατατούρκ (Πατέρας των Τούρκων).
1923: Η Κωνσταντινούπολη παύει να είναι πρωτεύουσα της νέας Τουρκίας, µε την µεταφορά των κρατικών θεσµών στην Άγκυρα.
1928: Η Κωνσταντινούπολη µετονοµάζεται και επισήµως από το τουρκικό κράτος Istanbul (Ισταµπούλ).
1936: Η Αγιά Σοφιά µετατρέπεται σε µουσείο.
1938: Ο Κεµάλ Ατατούρκ πεθαίνει στο παλάτι του Ντολµαµπαχτσέ.
1973: Εγκαινιάζεται η κρεµαστή γέφυρα του Βοσπόρου που συνδέει την ευρωπαϊκή µε την ασιατική πλευρά της Κωνσταντινούπολης.

Γνωρίζοντας την Πόλη

Περιστροφικός χορός
Δερβίση σε κέντρο
της Κωνσταντινούπολης
Για να γνωρίσεις µια πόλη, πρέπει να την περπατήσεις. Και για να συµβεί αυτό, πρέπει η ίδια η πόλη να σε προκαλέσει, είτε µε το ιστορικό παρελθόν και τους µύθους της, είτε µε τις σύγχρονες µυρωδιές και τα χρώµατα της. Η Κωνσταντινούπολη είναι από τις πόλεις που σε προκαλούν. Ξανά και ξανά. Κάθε φορά που βαδίζεις στα ατέλειωτα σοκάκια της, σου αποκαλύπτει και νέα µυστικά της, κάθε φορά που πιστεύεις ότι την έχεις χορτάσεις, συνειδητοποιείς ότι δεν έχεις γνωρίσεις τίποτα. Κι υπόσχεσαι στον εαυτό σου να ξαναγυρίσεις…

Η Κωνσταντινούπολη, εντυπωσιάζει τον επισκέπτη της µε την πρώτη µατιά. Δεν είναι µόνο τα βυζαντινά µνηµεία, τα οθωµανικά παλάτια, η σύγχρονη ζωή της και οι πολύβουες αγορές της, αλλά και το µέγεθός της –πληθυσµιακό και πολεοδοµικό: Η αύξηση του πληθυσµού της είναι… εκρηκτική, αν σκεφτεί κανείς ότι από τους 7.500.000 κατοίκους του 1993, έχει εκτοξευτεί σήµερα στους 17.000.000 κατοίκους. Η εσωτερική µετανάστευση κατοίκων από τις ανατολικές, φτωχές περιοχές της χώρας, που αναζητούν στην Πόλη καλύτερες συνθήκες ζωής κι εργασίας, είναι µαζική τα τελευταία χρόνια κι αυτό έχει ως επόµενο αποτέλεσµα την άναρχη δόµηση και την ραγδαία πολεοδοµική επέκταση στις γύρω περιοχές. Σύµφωνα µε στατιστικά στοιχεία, κάθε χρόνο ο πληθυσµός της αυξάνει κατά 5% και οι δρόµοι της κατά 1.000! Ενώ το πολεοδοµικό της συγκρότηµα απλώνεται σε µήκος 150 χλµ και πλάτος 50 χλµ (!).

Από τους σηµαντικότερους τουριστικούς προορισµούς σήµερα, η Κωνσταντινούπολη υποδέχεται κάθε χρόνο περισσότερους από 3.000.000 τουρίστες. Η πλειοψηφία τους κινείται στους ιστορικούς χώρους, αλλά όποιοι επιχειρήσουν να επισκεφτούν και τις γύρω περιοχές ή περιοχές της ασιατικής πλευράς, θα αποζηµιωθούν πλήρως –η φυσική οµορφιά του Βοσπόρου, του Κεράτιου, του Μαρµαρά και των Πριγκηποννήσων είναι µοναδική. Από την άλλη µεριά, θα ικανοποιηθούν από τις γεύσεις της τουρκικής και πολίτικης κουζίνας, την έντονη νυχτερινή ζωή, την ευγένεια των κατοίκων της και, φυσικά, τις αγορές. Η µετακίνηση στην πόλη µε τα µέσα µαζικής µεταφοράς είναι ικανοποιητική και δεν κοστίζει, ενώ η µορφολογία και η τοπογραφία της πόλης σε προκαλεί να περπατήσεις.

Πωλητής σαλεπιού
με παραδοσιακή
φορεσιά στην Αιγυπτιακή
αγορά
Βαδίζοντας στην Πόλη

Κυρίως πόλη: Εκτείνεται από τη µεριά της δυτικής ακτής του Κεράτιου κόλπου και καταλαµβάνει την τριγωνική χερσόνησο που αποτελούσε την παλιά βυζαντινή Κωνσταντινούπολη. Η κυρίως πόλη είναι το πιο πυκνοκατοικηµένο διαµέρισµα της Ισταµπούλ µε ανατολίτικη συγκρότηση, πολεοδοµία κι αρχιτεκτονική. Είναι ακόµα η περιοχή όπου υψώνονται οι περίφηµοι εφτά λόφοι που έδωσαν στην Κωνσταντινούπολη την ονοµασία «Επτάλοφος». Περιοχή ανατολικά του Κεράτιου κόλπου: Είναι το λεγόµενο «ευρωπαϊκό» τµήµα της πόλης. Η ονοµασία οφείλεται στο γεγονός ότι η περιοχή αυτή αποτελούσε, από τα χρόνια του Βυζάντιου, τόπο κατοικίας και δραστηριότητας των ξένων εµπόρων, των διπλωµατών και των πλουσιότερων κατοίκων. Με την πάροδο του χρόνου εγκαταστάθηκε εκεί το ελληνικό στοιχείο της Κωνσταντινούπολης και δηµιουργήθηκαν αρκετές ελληνικές συνοικίες που άκµασαν µέχρι τα µέσα του 20ου αι. Ονοµαστότερες απ’ αυτές είναι το Πέραν (Μπεΐογλου) κι ο Γαλατάς. Το ευρωπαϊκό τµήµα της πόλης έχει σύγχρονη πολεοδοµική συγκρότηση, µεγάλους δρόµους και µοντέρνα κτίρια.

Προάστια: Είναι τα οικοδοµικά συγκροτήµατα που βρίσκονται στις δυο ακτές του Βοσπόρου και στις ακτές της θάλασσας του Μαρµαρά. Από την ασιατική πλευρά του Βοσπόρου σηµαντικότερα προάστια είναι το Σκουτάρι, η Χαλκηδόνα, το Κουσγιουντζούκ, το Γκιόλτεπε, το Φενέρµπαχτσε και το Μποσταντζί, ενώ από την ευρωπαϊκή πλευρά το Μπεσίκτας, το Κουρουτσεσµές, το Ταράπιες Μπουγιούκντερε, το Αρναούτκιοϊ, το Μπακίρκιοϊ (Μακροχώρι) και το Γεσίλκιοϊ (Άγιος Στέφανος). Η δυτική και η ανατολική πλευρά της πόλης (που χωρίζονται από τον Κεράτιο κόλπο) συνδέονται µε δυο µεγάλες γέφυρες: την Καράκιοϊ (Γέφυρα του Γαλατά) και την Αζακαπού (Ατατούρκ). Το κύριο µέρος του λιµανιού βρίσκεται στο χώρο ανάµεσα στην είσοδο του Κεράτιου κόλπου και της δεύτερης γέφυρας, ενώ στο βάθος του κόλπου υπάρχουν ναυπηγεία και βιοµηχανικά συγκροτήµατα.

Τα αξιοθέατα της Πόλης



Η Κωνσταντινούπολη είναι από τις λίγες πόλεις που µπορεί να µαγέψει τον επισκέπτη µε το ιστορικό παρελθόν και το σύγχρονο παρόν της. Σε µια πενθήµερη διαµονή του, έχει τη δυνατότητα, όχι µόνο να δει τα πιο σηµαντικά αξιοθέατα, αλλά και ν’ ανακαλύψει τους ήχους και τα χρώµατά της. Με µια γρήγορη µατιά, τα σηµαντικότερα µνηµεία και οι περιοχές που έχουν ενδιαφέρον για τον επισκέπτη είναι: Ο ναός της Αγίας Σοφίας, το ανακτορικό συγκρότηµα Τοπκαπί, τα ιστορικά τζαµιά της πόλης - Σουλτάν Αχµέτ (1609-1616) που ονοµάζεται και «Μπλε Τζαµί», Μπεγιαζίτ (1501-1506), Σουλεϊµανιέ (1550-1557) και Γενί Τζαµί (1597-1663)- η Βασιλική Δεξαµενή, το παλάτι του Ντολµαµπαχτσέ, η συνοικία του Φαναρίου -όπου και το Οικουµενικό Πατριαρχείο- η Σκεπαστή κι Αιγυπτιακή Αγορά, τα τείχη του Θεοδοσίου, το Αρχαιολογικό Μουσείο ή Μουσείο Αντικών, το Μουσείο Τουρκικής και Ισλαµικής Τέχνης, οι εκκλησίες της Αγίας Τριάδας, της Ζωοδόχου Πηγής Μπαλουκλή και της Παναγίας των Βλαχερνών, οι Μονές της Χώρας και του Παντοκράτορος, τα τείχη της Ρωµυλίας, τα Πριγκηπονήσια...

Η Αγιά Σοφιά

«Νενίκηκά σε Σολοµών»! Μ’ αυτά τα λόγια –σύµφωνα µε τους ιστορικούς και τους χρονικογράφους της εποχής- εξέφρασε τον θαυµασµό του ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός, όταν αντίκρισε την Αγιά Σοφιά, την ηµέρα των θυρανοιξίων της στις 27 Δεκεµβρίου του 537, θέλοντας έτσι να δείξει ότι το ιερό αυτό σύµβολο της χριστιανοσύνης υπερέβαινε σε µεγαλοπρέπεια το Ναό του Σολοµώντα στα Ιεροσόλυµα.

Κανένα άλλο θρησκευτικό µνηµείο δεν ταυτίζεται µε την ορθόδοξη πίστη, το Βυζάντιο και την πόλη της Κωνσταντινούπολης, όσο ο ναός της Αγιάς Σοφιάς. Σύµφωνα µε τους ιστορικούς, η πρώτη εκκλησία, αφιερωµένη στην του Θεού Σοφία και στην ίδια τοποθεσία, χτίστηκε από τον Μέγα Κωνσταντίνο το 325 µ.Χ. Λίγα χρόνια αργότερα, ο γιος του Κώνστας µεγάλωσε το οικοδόµηµα (τα εγκαίνια έγιναν το 360 µ.Χ.), αλλά το 404 µ.Χ., ο λαός εξοργισµένος για την εξορία του Αγίου Ιεράρχου, Ιωάννου του Χρυσοστόµου, έκαψε το ναό. Τον ξανάκτισε (413/415 µ.Χ.) ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Β’, αλλά πάλι κάηκε, αυτή την φορά από τους στασιαστές, κατά τη «Στάση του Νίκα» το 532 µ.Χ. Αυτό συνέβη επί Ιουστινιανού κι αυτός ήταν που αποφάσισε, την ίδια χρονιά, να χτίσει τον µεγαλοπρεπέστερο ναό για την εποχή του. Έτσι, απαλλοτρίωσε κι αποζηµίωσε όλα τα γύρω οικοδοµήµατα, ανέθεσε τα σχέδια και την κατασκευή του στον µαθηµατικό Ανθέµιο τον Τραλλιανό και τον αρχιτέκτονα Ισίδωρο το Μιλήσιο και συγκέντρωσε ό,τι πιο πολύτιµα και σπάνια υλικά βρήκε, απ’ όλη την -τότε γνωστή ως- οικουµένη: Πράσινα µάρµαρα από την Κάρυστο, ροδόχροα µε λευκές φλέβες από τη Φρυγία, ανοιχτόµαυρα µε γαλάζιες φλέβες από το Βόσπορο, κόκκινα µε λευκά στίγµατα από τη Θήβα της Αιγύπτου και µάρµαρα µε διάφορους άλλους χρωµατισµούς από διάφορες περιοχές.

Ο ναός κατασκευάστηκε µέσα σε 5 χρόνια και τα θυρανοίξιά της έγιναν στις 27 Δεκεµβρίου του 537, αλλά για την ολοκλήρωσή της –κατ’ άλλους ιστορικούς- απαιτήθηκαν άλλα 10 χρόνια (548 µ.Χ.). Στο προαύλιο του ναού υπήρχε και η κρήνη στην οποία αναγράφονταν η καρκινική φράση «ΝΙΨΟΝΑΝΟΜΗΜΑΤΑΜΗΜΟΝΑΝΟΨΙΝ», (ξέπλυνε τις αµαρτίες σου, όχι µόνο το πρόσωπό σου).

Η Αγιά Σοφιά κατέχει περίοπτη θέση στην ιστορία της αρχιτεκτονικής, γιατί οι Ανθέµιος και Ισίδωρος ήταν οι πρώτοι που κατασκεύασαν ένα οικοδόµηµα 78,16 µέτρων µήκους και 71,82 πλάτους, µε τρούλο στηριγµένο σε τέσσερις πεσσούς. Αυτοί οι πεσσοί (κτιστοί τετράγωνοι στύλοι), που απέχουν µεταξύ τους 30 µ., στηρίζουν τα τέσσερα µεγάλα τόξα πάνω στα οποία εδράζεται ο τρούλος, µε διάµετρο 31 µέτρων. Ο τρούλος δίνει την εντύπωση ότι αιωρείται, εξαιτίας των παραθύρων που βρίσκονται γύρω στη βάση του. Το στυλ αυτό ονοµάστηκε «Βασιλική µετά Τρούλου» και ήταν µοναδικό. Αξίζει να σηµειωθεί ότι η Αγιά Σοφιά αποτέλεσε και το µεγαλύτερο οικοδόµηµα της εποχής και µετά από 1.000 χρόνια άρχισε σταδιακά να χάνει τα πρωτεία (Άγιος Πέτρος Ρώµης, Άγιος Παύλος Λονδίνου, καθεδρικός ναός Μιλάνου).

Δυστυχώς το 558 µ. Χ. και µετά από φοβερό σεισµό ο τολµηρότατος στη σύλληψη και κατασκευή, για την εποχή του, θόλος (τρούλος) κατέπεσε και συνέτριψε την αψίδα παρά τον ιερό άµβωνα, τον ίδιο τον άµβωνα, το κιβώριο και την Αγία Τράπεζα. Τότε ανέλαβε ο ανηψιός του Ισιδώρου, ο Ισίδωρος ο νεότερος, ισάξιος του θείου του και έκτισε τον νέο θόλο που υφίσταται µέχρι σήµερα. Στις 24 Δεκεµβρίου του 563 τελέστηκαν από τον Πατριάρχη Ευτύχιο τα δεύτερα εγκαίνια, παρουσία του Αυτοκράτορα και του λαού της Κωνσταντινούπολης.

Ο ναός αποτέλεσε σε όλη τη διάρκεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας την έδρα του Οικουµενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως και σηµαντικότερος ναός της Ορθόδοξης εκκλησίας. Κατά την περίοδο των Σταυροφοριών και συγκεκριµένα κατά την περίοδο 1204-1261 ο ναός έγινε Ρωµαιοκαθολικός και µετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 µετατράπηκε σε µουσουλµανικό τέµενος. Στη διάρκεια της άλωσης από τους Φράγκους, η Αγία Σοφία υπέστη τεράστιες ζηµιές, ενώ στην περίοδο την Οθωµανικής Αυτοκρατορίας έγιναν στο ναό σηµαντικές καταστροφές στις τοιχογραφίες του ναού (ασβεστώθηκαν), αφού η απεικόνιση του ανθρώπινου σώµατος θεωρείται βλασφηµία για το Ισλάµ. Ο ναός µε την σπουδαία αρχιτεκτονική του αποτέλεσε πρότυπο για την κατασκευή και άλλων τεµενών όπως το Μπλε Τζαµί.

To 1930 o Μουσταφά Κεµάλ, στα πλαίσια του εκσυγχρονισµού της Τουρκίας µετέτρεψε το τέµενος σε µουσείο. Σήµερα ο ναός εξακολουθεί να είναι µουσείο, ενώ πραγµατοποιούνται εργασίες αποκατάστασης των ψηφιδωτών του.

Το Μπλε Τζαμί

Το αντίπαλο δέος της Αγιάς Σοφιάς είναι το Μπλε Τζαµί ή Τζαµί του Σουλτάνου Αχµέτ (στα τούρκικα Sultanahmet Camii) και θεωρείται ως ένα από τα µεγαλύτερα αριστουργήµατα της ισλαµικής αρχιτεκτονικής παγκοσµίως.

Βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από την Αγιά Σοφιά και τον αρχαίο Ιππόδροµο και χτίστηκε κατ’ εντολή του 20χρονου –τότε- σουλτάνου Αχµέτ του Α΄, µε στόχο να υποβαθµίσει την λαµπρότητα της Αγιάς και να είναι ορατό από τα πλοία που διέσχιζαν τον Μαρµαρά και το Βόσπορο. Χτίστηκε µεταξύ των ετών 1609 και 1616, από τον αρχιτέκτονα Σεντεφχάρ Μεχµέτ Αγά (µαθητή του µεγάλου Μιµάρ Σινάν), αλλά ο ίδιος ο σουλτάνος µόλις που πρόλαβε να δει το τέµενος του, αφού ένα χρόνο µετά την ολοκλήρωσή του πέθανε (µάλιστα ο τάφος του βρίσκεται στον χώρο του τζαµιού). Το οικοδόµηµα έχει διαστάσεις 53 επί 51 µέτρα, ενώ ο κεντρικός κύβος σκεπάζεται από ένα βαθµιδωτό σύστηµα θόλων και ηµίθολων, που κορυφώνεται στον κεντρικό θόλο, η διάµετρος του οποίου είναι 33 µέτρα, µε 43 µέτρα ύψος στο κεντρικό του σηµείο. Το συνολικό αποτέλεσµα χαρακτηρίζεται από τέλεια οπτική αρµονία και οδηγεί το µάτι στην κορυφή του θόλου. Το Μπλε Τζαµί είναι το µοναδικό στην Τουρκία που έχει έξι µιναρέδες. Όταν κατασκευάστηκαν ο Αχµέτ κατηγορήθηκε για αλαζονεία (καθώς εκείνη την εποχή τον ίδιο αριθµό µιναρέδων είχε και η Κάαµπα στη Μέκκα), αλλά το πρόβληµα ξεπεράστηκε όταν… πλήρωσε για να χτιστεί ένας έβδοµος µιναρές στο τζαµί της Μέκκας. Στο εσωτερικό του το τζαµί φιλοξενεί περισσότερα από 20.000 χειροποίητα κεραµικά πλακάκια, φτιαγµένα στο Ίζνικ (την βυζαντινή Νίκαια).


Το ανάκτορο του Τοπκαπί

Με θέα τον Βόσπορο και τη Μαύρη Θάλασσα και ορατό από τις περισσότερες περιοχές της Κωνσταντινούπολης, το ανάκτορο του Τοπκαπί χαρακτηρίζεται από την µεγαλοπρέπεια, την πολυτέλεια και τον όγκο του και, φυσικά, κρύβει πίσω του ιστορία χρόνων. Κυβερνητική έδρα της οθωµανικής αυτοκρατορίας για 400 χρόνια περίπου, αλλά και κατοικία των ίδιων των σουλτάνων, το παλάτι άρχισε να χτίζεται το 1459 από τον Μωάµεθ τον Β΄ για να επεκταθεί τα επόµενα χρόνια από τους διαδόχους του, ανάλογα µε τις ανάγκες του καθένα. Ωστόσο, εκείνος που έδωσε την µεγαλοπρέπεια στο ανακτορικό συγκρότηµα που σήµερα θαυµάζουµε, ήταν ο Σουλεϊµάν ο Μεγαλοπρεπής, που στη δεκαετία του 1530-1560 έχτισε τα σηµαντικότερα περίπτερα και κτήρια. Σήµερα, το Τοπκαπί καταλαµβάνει έκταση 700.000 τ.µ. (διπλάσια του Βατικανού και µισής του Μονακό) και περιβάλλεται από τείχη µήκους 5 χλµ, ενώ «στολίζεται» από 28 πύργους, 3 πύλες στα τείχη της θαλάσσης και 4 πύλες στα τείχη της ξηράς.

Στους χώρους του κατοικούσαν περίπου είκοσι πέντε χιλιάδες άτοµα και οι τρεις αυλές του χώριζαν το συγκρότηµα σε τρεις περιοχές. Η πρώτη, ανοιχτή στο κοινό για τις ακροάσεις, κατέληγε στην Πύλη του Χαιρετισµού. Η δεύτερη ανήκε στο Ντιβάνι, δηλαδή στο κυβερνητικό συµβούλιο. Στην τρίτη περιοχή, αυστηρά προσωπική, βρισκόταν το χαρέµι, αποτελούµενο από τριακόσιες γυναίκες ειδικά εκπαιδευµένες να υπηρετούν το σουλτάνο.

Στα πρώτα χρόνια το κύριο όνοµα του ανακτόρου ήταν «Σαρ Τζεντιντέ- ι Αµιρέ» (Νέο Κρατικό Παλάτι), αλλά από τον 18ο αιώνα, επί σουλτάνου Αχµέτ του Γ΄, πήρε την σηµερινή του ονοµασία «Τοπκαπί» (Πύλη του Κανονιού), λόγω των δύο κανονιών που βρισκόταν και τις δύο πλευρές της πύλης.

Ο τελευταίος σουλτάνος που έζησε στο Τοπκαπί ήταν ο Αβδούλ Μετζίτ ο Α΄, ο οποίος το 1853 εγκαταστάθηκε στο Παλάτι του Ντολµαµπαχτσέ. Ως µουσείο το Τοπκαπί λειτουργεί από το 1924 και διαθέτει µια ανεκτίµητη συλλογή θησαυρών που συγκέντρωσαν στα 470 χρόνια της κυριαρχίας τους οι σουλτάνοι (από δώρα ξένων αρχηγών και διπλωµατών, µέχρι λάφυρα από στρατιωτικές εκστρατείες). Επισκεφτείτε την αίθουσα του θησαυροφυλακίου (εδώ θα δείτε χιλιάδες πολύτιµους και ηµιπολύτιµους λίθους, το στιλέτο Τοπκαπί -που ενέπνευσε τον Ζυλ Ντασσέν, για την οµότιτλη ταινία του µε πρωταγωνίστρια την Μελίνα Μερκούρη- το 86 καρατίων Διαµάντι του Κουταλά και τον χρυσοποίκιλτο θρόνος Μπαϊράµ) και, φυσικά, το χαρέµι του παλατιού.

Το παλάτι του Ντολµαµπαχτσέ

Χτισµένο πάνω στο Βόσπορο, το παλάτι του Ντολµαµπαχτσέ χαρακτηρίζεται από την υπερβολική χλιδή, την κραυγαλέα πολυτέλεια και τον φαντασµαγορικό διάκοσµο. Επηρεασµένο από την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική, το παλάτι εντυπωσιάζει µε τον όγκο του, περιβάλλεται από τεράστια αυλή, φιλοξενεί περίτεχνο κήπο και «συντροφεύεται» από το φερώνυµο τζαµί κι έναν εκπληκτικό ωρολογόπυργο.

Η οικοδόµηση του συγκροτήµατος ήταν ιδέα του σουλτάνου Αβδούλ Μετζίτ του Α΄, η δε κατασκευή του ξεκίνησε το 1843 και ολοκληρώθηκε το 1856, δηλαδή, 16 χρόνια αργότερα, σε σχέδια του διάσηµου, στην εποχή του, αρµένιου αρχιτέκτονα Καραµπέτ Μπελιάν.

Ο πρώτος που το κατοίκησε ήταν ο εµπνευστής του κι αποτέλεσε την επίσηµη κατοικία και των επόµενων έξι σουλτάνων ως την δύση της οθωµανικής αυτοκρατορίας. Εδώ συνεδρίασε η πρώτη οθωµανική βουλή το 1877, εδώ φιλοξενήθηκε ο γερµανός αυτοκράτορας Γουλιέλµος Γ΄ το 1887, από την προβλήτα του παλατιού αναχώρησε µε πλοίο ο 36ος και τελευταίος σουλτάνος Μωάµεθ Στ΄ ή Μεχµέτ Βαχιντεντίν, το 1922 κι εδώ άφησε την τελευταία πνοή ο «πατέρας» του νέου τουρκικού κράτους Κεµάλ Ατατούρκ, τον Νοέµβριο του 1938. Από τον θάνατο του Ατατούρκ, το παλάτι του Ντολµαµπαχτσέ λειτουργεί ως µουσείο και συγκεντρώνει το ενδιαφέρον εκατοµµυρίων επισκεπτών κάθε χρόνο. Κι όχι άδικα, βέβαια: Την εσωτερική διακόσµηση (για την οποία χρησιµοποιήθηκαν 14 τόνοι χρυσού και 40 τόνοι ασηµιού) επιµελήθηκε ο διακοσµητής της Όπερας του Παρισιού Sechan, τα κρύσταλλα είναι µπακαρά, τα έπιπλα φερµένα από την Γαλλία, τα βάζα από τις Σέβρες, τα µεταξωτά και τα χαλιά από την Χερέκε και την Λυών, τα κηροπήγια από την Αγγλία…

Το κυρίως παλάτι απλώνεται σε 14.600 τ.µ. και µε τα υπόλοιπα κτίσµατα φτάνει τα 64.000 τ.µ., διαθέτει δε 285 δωµάτια, 43 αίθουσες, 6 χαµάµ και 1.427 παράθυρα. Όλα αυτά συµπληρώνονται από 156 ρολόγια, 280 βάζα, 58 κηροπήγια, 131 µεγάλα χαλιά (το µεγαλύτερο είναι 124 τ.µ.) και 99 µικρά -φυσικά, όλα χειροποίητα. Αξίζει να σηµειωθεί ότι η πρόσοψη του παλατιού αγγίζει τα 600 µέτρα και το συγκρότηµα έχει συνολικά 12 πύλες.

Για την ξενάγηση απαιτείται τουλάχιστον µιάµιση ώρα (για ένα µέρος του παλατιού) και αξίζει να δει κανείς την αυτοκρατορική πύλη, την κρυστάλλινη σκάλα που φτάνει στην αίθουσα υποδοχής των πρεσβευτών, την αίθουσα πανοράµατος και την αίθουσα τελετών.

Η Βασιλική Δεξαµενή

Ακριβώς απέναντι από την Αγιά Σοφιά και κάτω από το έδαφος, βρίσκεται ένα εκπληκτικό αρχιτεκτόνηµα, η Βασιλική Δεξαµενή. Αξιόλογο δείγµα της βυζαντινής µηχανικής, η κατασκευή της δεξαµενής υπολογίζεται γύρω στο 532 µ. Χ. όταν αυτοκράτορας ήταν ο Μέγας Κωνσταντίνος. Χρησίµευε για την υδροδότηση της πόλης σε περιόδους πολιορκίας (οι επίδοξοι εισβολείς κατέστρεφαν τα υδραγωγεία ή έριχναν δηλητήριο στο πόσιµο νερό), χρησιµοποιήθηκε δε, ως την άλωση της Πόλης. Η δεξαµενή καλύπτει έκταση 10.000 τµ (143µ. µήκος και 65µ. πλάτος), ήταν χωρητικότητας 80.000 κυβικών µέτρων και για την κατασκευή της χρησιµοποιήθηκαν 336 κίονες, 8 µέτρων ο καθένας.

Οι κίονες αυτοί είναι διαφόρων ρυθµών και εικάζεται ότι µεταφέρθηκαν από διάφορα ρωµαϊκά µνηµεία, σε µια προσπάθεια του Μεγάλου Κωνσταντίνου να ισχυροποιήσει τον χριστιανισµό και να αφήσει πίσω τον ειδωλολατρισµό. Επί έναν αιώνα µετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης, οι οθωµανοί αγνοούσαν την ύπαρξή της και άρχισαν να την ερευνούν όταν διαπίστωσαν ότι οι κάτοικοι της πόλης προµηθεύονταν νερό ή και… ψάρευαν ακόµα, από τρύπες στα υπόγεια και τις αυλές τους. Κύριο χαρακτηριστικό της δεξαµενής είναι οι δύο κρηπίδες κιόνων, µε κεφαλές Μέδουσας (η µία στραβά και η άλλη ανάποδα). Μέχρι πριν λίγα χρόνια, οι επισκέπτες µπορούσαν να την περιηγηθούν µόνο µε λέµβους, αλλά από το 1987 και µετά, όταν και ολοκληρώθηκαν οι εργασίες αποκατάστασής της, τοποθετήθηκαν ειδικοί διάδροµοι και η βόλτα πλέον γίνεται κάτω από τους ήχους κλασικής µουσικής και υποβλητικού φωτισµού. Να σηµειωθεί ότι εδώ γυρίστηκαν σκηνές από την ταινία του Τζαίηµς Μποντ «Από την Ρωσία µε αγάπη».

Τα τείχη του Θεοδοσίου

Η οχύρωση της Κωνσταντινούπολης, αποτελούσε πρώτιστο µέληµα και καθήκον για κάθε βυζαντινό αυτοκράτορα, προκειµένου να εξασφαλιστεί η προστασία των πολιτών. Ο Κωνσταντίνος, µε την ανάδειξη της αρχαίας πόλης του Βυζαντίου σε πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας, την περιέβαλε µε τείχη, τα οποία επέκτειναν οι διάδοχοί του. Ωστόσο, τα εντυπωσιακότερα και ασφαλέστερα κατασκευάστηκαν από τον Θεοδόσιο τον Β΄ (408-450), τα οποία, βέβαια, δέχθηκαν αρκετές επισκευές και επεµβάσεις τους επόµενους αιώνες, όχι µόνο από τους βυζαντινούς αυτοκράτορες, αλλά και από τους Φράγκους και Οθωµανούς.

Τα τείχη του Θεοδοσίου διέθεταν τρεις αµυντικές ζώνες (τάφρο, προτείχισµα και κυρίως τείχος), αρκετές πύλες (Κερκόπορτα, Χρυσή Πύλη, Πύλη του Ρωµανού κ.ά.), αι το οχυρό επταπύργιο που αργότερα ονοµάστηκε από τους Οθωµανούς Γεντικουλέ. Τα διπλά τείχη του Θεοδοσίου εκτείνονταν σε απόσταση 6,5 χλµ, είχαν 11 πύλες και 192 πύργους και ουσιαστικά «κούµπωναν» την πόλη από την θάλασσα του Μαρµαρά ως τον Κεράτιο Κόλπο. Τα τείχη αυτά, για 1000 χρόνια ήταν απόρθητα και µόνο ο Μωάµεθ ο Πορθητής κατάφερε να τα περάσει, τον Μάιο του 1453. Φυσικά, και οι σουλτάνοι φρόντισαν τα τείχη, τα οποία διατηρήθηκαν σε καλή κατάσταση µέχρι και τα τέλη του 17ου αιώνα. Σήµερα, σώζεται ένα µεγάλο µέρος τους και τα τελευταία χρόνια, γίνονται εκτεταµένες επισκευές. Είναι επισκέψιµα και προσβάσιµα και στο κάστρο του Γεντικουλέ (που χρησιµοποιήθηκε από τους οθωµανούς ως τόπος εκτελέσεων, αλλά και φυλακή), ο επισκέπτης µπορεί να δει τον αυτοκρατορικό βυζαντινό αετό σκαλισµένο πάνω από την κεντρική πύλη, αλλά και την καταπληκτική θέα που απλώνεται ως τη θάλασσα του Μαρµαρά.

Σκεπαστή και Αιγυπτιακή Αγορά

Η Σκεπαστή Αγορά της Πόλης, ή Μεγάλη Αγορά (Καπαλί Τσαρσί), κατασκευάστηκε λίγο µετά την άλωση από τον Μωάµεθ τον Β΄ και σήµερα (πέρα από την… χρηστική της αξία), αποτελεί µία από τις τουριστικές ατραξιόν της Κωνσταντινούπολης, αφού, κατά κύριο λόγο, κατακλύζεται από τουρίστες κι όχι από ντόπιους. Η Σκεπαστή Αγορά είναι ένα πολυδαίδαλο συγκρότηµα, που εκτείνεται σε 300 στρέµµατα και διακλαδίζεται από 80 δρόµους, φιλοξενεί πάνω από 4.000 καταστήµατα και 15.000 εργαζόµενους και ο επισκέπτης µπορεί να βρει και ν’ αγοράσει σχεδόν τα πάντα (χαλιά, ρούχα, κοσµήµατα, βιβλία, υποδήµατα, αντίκες, ναργιλέδες, σαµοβάρια, κεχριµπαρένια κοµπολόγια, υφάσµατα, αναµνηστικά, είδη σπιτιού, τρόφιµα). Τα περισσότερα αντικείµενα και προϊόντα είναι αποµιµήσεις, αλλά παρ’ όλα αυτά η τιµές τους, είναι τσουχτερές. Δεν αποκλείεται, βέβαια, ψάχνοντας να κάνει κάποιος και καλές αγορές. Απαραίτητη προϋπόθεση, το παζάρι µε τους καταστηµατάρχες. Στο χώρο της αγοράς, υπάρχουν ακόµα γραφικά καφενεία και εστιατόρια.

Λίγο πιο κάτω, βρίσκεται η Αιγυπτιακή Αγορά, ή Αγορά των Μπαχαρικών (και πήρε το όνοµά της από τα µπαχάρια, αλλά και τ’ άλλα προϊόντα που κυρίως έρχο- νταν από την Αίγυπτο). Η Αιγυπτιακή Αγορά έχει περισσότερο ανατολίτικο χρώµα και φιλοξενεί σε σχήµα Γ, πείπου 80 καταστήµατα στα οποία ο επισκέπτης µπορεί να βρει µεγάλη ποικιλία σε µπαχαρικά, τυροκοµικά, ψάρια, λακέρδα βαρελιού, χαβιάρι, παστουρµά, λουκούµια, καφέδες, ξηρούς καρπούς, µέλι, αφροδισιακά φάρµακα κι αρώµατα.

Ο Πύργος του Γαλατά

Σήµερα, το εσωτερικό του δεν υποδηλώνει την µεσαιωνική καταγωγή του –καθώς οι παρεµβάσεις έχουν αλλοιώσει τον χαρακτήρα του- αλλά εξωτερικά είναι σωστά συντηρηµένος, εντυπωσιάζει και προσελκύει εκατοντάδες επισκέπτες καθηµερινά. Ο λόγος για τον Πύργο του Γαλατά που είναι ορατός από τα περισσότερα σηµεία της Πόλης και από την κυκλική βεράντα του µπορεί να θαυµάσει κανείς πανοραµικά την Κωνσταντινούπολη µε τον Βόσπορο, τον Κεράτιο και τον Μαρµαρά και –αν η ατµόσφαιρα είναι καθαρή- το µάτι του να φτάσει ως τα Πριγκηπόννησα.

Ο πύργος χτίστηκε από τους Γενοβέζους το 1348, έχει ύψος 62 µέτρα και διάµετρο 9 µέτρα και βρίσκεται 140 µέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας. Το 1509 υπέστη ζηµιές από σεισµό, αλλά αναστηλώθηκε, ενώ δέχτηκε ανακαινίσεις το 1794, το 1831, το 1875 και εκτεταµένη αναπαλαίωση στην τριετία 1964-1967.

Από τους οθωµανούς χρησιµοποιήθηκε ως παρατηρητήριο (κυρίως για πυρκαγιές), αλλά σήµερα στους δύο τελευταίους ορόφους (8ο και 9ο) λειτουργούν εστιατόριο και νυχτερινό κέντρο.

Το Φρούριο της Ρωμυλίας

Αφήνοντας τα προάστια της Κωνσταντινούπολης, που βρίσκονται στην ευρωπαϊκή ακτή του Βοσπόρου και λίγο πριν την δεύτερη κρεµαστή γέφυρα που ενώνει την Ασία µε ην Ευρώπη, ο επισκέπτης συναντά το εντυπωσιακό Φρούριο της Ρωµυλίας, ή και Κάστρο της Ευρώπης. Το κατασκεύασε ο Μωάµεθ ο Πορθητής το 1452, ένα χρόνο πριν την άλωση της Πόλης, µε στόχο να εµποδίσει την προµήθεια των βυζαντινών από την Δύση, που έρχονταν µε πλοία από τον Δούναβη και την Μαύρη Θάλασσα. Ο Μωάµεθ έχτισε το φρούριο στο στενότερο σηµείο του Βοσπόρου και ακριβώς απέναντι από το Φρούριο της Ανατολίας ή Κάστρο της Ασίας (χτίστηκε από τον σουλτάνο προπάππο του Γιλντιρίµ Μπαγιαζήτ το 1393), έτσι ώστε να µπορεί να ελέγχει κάθε πέρασµα πλοίου –γι’ αυτό και αρχικά ονοµάστηκε Μπογάζ Κεσέν (Φράγµα του Στενού).

Σύµφωνα µε τις ιστορικές µαρτυρίες, το κάστρο το σχεδίασε ο ίδιος ο Μωάµεθ, που χρειάστηκε µόλις τρεις µήνες για την κατασκευή του, δουλεύοντας ακατάπαυστα 1.000 τοιχοποιοί και 2.000 εργάτες. Τρεις µεγάλοι προµαχώνες κι άλλοι έξι µικρότεροι, εξοπλισµένοι µε κανόνια µεγάλου διαµετρήµατος, ήσαν ικανοί να ελέγχουν το στενό πέρασµα και ουσιαστικά να αποκλείσουν την Πόλη στο σηµείο αυτό. Μετά την άλωση της Πόλης, το κάστρο δεν είχε καµιά στρατιωτική σηµασία και χρησιµοποιήθηκε ως φυλακή, ιδιαίτερα για αιχµαλώτους πολέµου. Κατά καιρούς υπέστη ζηµιές και φθορές από τον χρόνο, αλλά το 1953 αναστηλώθηκε και σήµερα είναι ανοιχτό στο κοινό.

Στο εσωτερικό του λειτουργεί ένα µικρό µουσείο κανονιών, φιλοξενεί τα υπολείµµατα ενός τζαµιού και διαθέτει ένα µικρό αµφιθέατρο, στο οποίο κάθε καλοκαίρι πραγµατοποιείται εδώ το Φεστιβάλ Μουσικής και Χορού της Κωνσταντινούπολης.

Δείτε όλο το άρθρο εδώ


Μοιράστε το


Περί Νηστείας - Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου


Η ΝΗΣΤΕΙΑ

Πρόλογος

Η ΝΗΣΤΕΙΑ είναι θεσμός πανάρχαιος και θεόσδοτος. Τη νομοθέτησε ήδη στον παράδεισο ο Θεός, όταν απαγόρευσε στους πρωτοπλάστους να φάνε «από το δέντρο της γνώσεως του καλού και του κακού» (Γεν. 2:17). Την όρισε στη συνέχεια ο Μωσαϊκός Νόμος. Την επικύρωσε ο Θεάνθρωπος Ιησούς τόσο με το λόγο Του όσο και με το παράδειγμά Του, όταν νήστεψε «σαράντα μέρες και σαράντα νύχτες» (Ματθ. 4:2). Την τήρησαν οι απόστολοι και οι πρώτοι χριστιανοί. Τη θεσμοθέτησε η Εκκλησία.
Κάθε χριστιανός λοιπόν οφείλει να τηρεί τις «διατεταγμένες» νηστείες (βλέπε το κατατοπιστικό «ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ» στο τέλος), υπακούοντας με ταπείνωση στο Χριστό και την Εκκλησία Του. Αυτή η υπακοή, βέβαια, δεν είναι άλογη ούτε ανώφελη. Γιατί με τη νηστεία ισχυροποιείται η θέληση, δουλαγωγείται το σώμα, καθαρίζεται ο νους, μαλακώνει η καρδιά, καταστέλλονται οι σαρκικές ορμές, θεραπεύεται η ψυχή. κοντολογίς, «παν καλόν και αγαθόν δια της νηστείας κατορθούται και τελειούται» (άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς).
Πολλοί, ωστόσο, είναι εκείνοι που δεν τηρούν τις νηστείες της Εκκλησίας, προβάλλοντας διάφορες δικαιολογίες.
Ο άγιος Βασίλειος ο Μέγας, στους δύο λόγους του «Περί νηστείας», επιλεγμένα αποσπάσματα των οποίων ακολουθούν σε ελεύθερη απόδοση, εξετάζοντας ιστορικά και θεολογικά το θεσμό, ορίζει ως αληθινή νηστεία τόσο την αποχή από ορισμένες τροφές όσο και την αποξένωση από την κακία. Γενικά συστήνει την καθολική εγκράτεια και την ασκητική τοποθέτηση απέναντι στα υλικά στοιχεία του κόσμου, τοποθέτηση που αποτρέπει την υποδούλωση του χριστιανού στα κτιστά και επιτρέπει την ελεύθερη και σωτήρια υποταγή του στο άγιο θέλημα του Κτίστη.

Η νηστεία


ΠΟΛΥΤΙΜΟ δώρο του Θεού είναι η νηστεία, θεσμός πανάρχαιος, που διατηρήθηκε σαν πατρική κληρονομιά κι έφτασε μέχρι τις μέρες μας.
Δεχθείτε τη λοιπόν με χαρά. Δεχθείτε οι φτωχοί τη σύντροφό σας. Δεχθείτε οι υπηρέτες την ανάπαυσή σας. Δεχθείτε οι πλούσιοι αυτή που σας σώζει από τον κίνδυνο του κορεσμού και νοστιμίζει όσα η συνεχής απόλαυση ανοσταίνει.
Οι άρρωστοι δεχθείτε τη μητέρα της υγείας. Οι υγιείς την εξασφάλιση της ευεξίας. Ρωτήστε τους γιατρούς, και θα σας πουν πως τίποτα δεν είναι τόσο αμφίβολο κι αβέβαιο όσο η υγεία. Γι’ αυτό οι συνετοί με τη νηστεία προσπαθούν να διατηρήσουν την υγεία τους και να γλυτώσουν από το συντριπτικό φορτίο της παχυσαρκίας.
Μην ισχυρίζεσαι πως δεν μπορείς να νηστέψεις, φέρνοντας σαν πρόφαση αρρώστια ή σωματική αδυναμία, αφού, από την άλλη μεριά, σ’ όλη σου τη ζωή ταλαιπωρείς το σώμα σου με την πολυφαγία. Γνωρίζω πολύ καλά πως οι γιατροί επιβάλλουν στους αρρώστους μάλλον λιτή δίαιτα και νηστεία παρά ποικιλία και αφθονία φαγητών.
Άλλωστε, τί είναι ευκολότερο για το σώμα, να περάσει τη νύχτα μ’ ένα ελαφρό δείπνο ή να πέσει στο κρεβάτι βαρύ από την πολυφαγία; Μπορεί ν’ ανα­παυθεί έτσι ή θα στριφογυρίζει παραφορτωμένο και ταλαίπωρο; Ποιο πλοίο μπορεί να κυβερνήσει ευκολότερα ένας καπετάνιος και να το σώσει σε μια θαλασσοταραχή, το βαρυφορτωμένο ή εκείνο που έχει το κανονικό του φορτίο; Το βαρυφορτωμένο δεν θα το βυθίσει μια μικρή τρικυμία; Έτσι και τα σώματα, όταν ταλαιπωρούνται με την πολλή τροφή, εύκολα υποκύπτουν στις αρρώστιες. Ενώ όταν τρέφονται ελαφρά, διατηρούν την καλή τους υγεία.

*

Ας παρακολουθήσουμε όμως ιστορικά την υπόθεση της νηστείας, για να δούμε πόσο εκτιμήθηκε από τους αγίους και πόσα καλά προξένησε.
Ο θεόπτης Μωυσής ύστερ’ από νηστεία σαράντα ημερών τόλμησε ν’ ανεβεί στην κορυφή του όρους Σινά και να παραλάβει τις πλάκες των δέκα εντολών (Εξ. 24:18). Δεν θα έπαιρνε το θάρρος να πλησιάσει την κορυφή, που κάπνιζε από τη θεία παρουσία, αν δεν είχε οπλιστεί με τη νηστεία. Νήστεψε, κι έτσι μπόρεσε να συνομιλήσει με το Θεό.
Ο προφήτης Σαμουήλ υπήρξε καρπός της νηστείας. Η μητέρα του Άννα, αφού νήστεψε, προσευχήθηκε στο Θεό και Του ζήτησε ένα παιδί, με την υπόσχεση να το αφιερώσει σ’ Εκείνον (Α’ Βασ. 1:11).
Τον μεγάλο ήρωα Σαμψών, τί ήταν εκείνο που τον έκανε ακαταμάχητο; Η νηστεία! Με τη νηστεία συνε­λήφθη στα σπλάχνα της μητέρας του. Η νηστεία τον γέννησε. Η νηστεία τον θήλασε. Η νηστεία τον ανέθρεψε. Η νηστεία εκείνη, που όρισε ο άγγελος: «Το παιδί, που θα γεννηθεί, δεν θα πρέπει να γευθεί κανένα από τα προϊόντα του αμπελιού. Δεν θα πιει κρασί ούτε κανένα άλλο δυνατό ποτό» (Κριτ. 13:14).
Η νηστεία γεννάει προφήτες. Ενισχύει τους δυνατούς. Σοφίζει τους νομοθέτες. Εξοπλίζει τους ήρωες. Γυμνάζει τους αθλητές. Αποκρούει τους πειρασμούς. Συγκατοικεί με τη νηφαλιότητα και την αγνότητα. Στους πολέμους κάνει ανδραγαθήματα και στον καιρό της ειρήνης διδάσκει την ησυχία. Αγιάζει τους αφιερωμένους και τελειοποιεί τους ιερείς. Κανείς δεν μπορεί να πλησιάσει το Θυσιαστήριο και να τελέσει τη θεία Λειτουργία, χωρίς προηγουμένως να έχει νηστέψει.
Έπειτα από νηστεία σαράντα ημερών αξιώθηκε ο προφήτης Ηλίας ν’ αντικρύσει τον Κύριο (Γ’ Βασ. 19:8-18). Χάρη στη νηστεία αποδείχθηκε ισχυρότερος από το θάνατο και ανέστησε το πεθαμένο παιδί (Γ’ Βασ. 17:21-23). Χάρη στη νηστεία εμπόδισε τον ουρανό να βρέξει για τριάμιση χρόνια (Γ’ Βασ. 17:1, 18:1). Κι αυτό, για να μαλακώσει τη σκληροκαρδία των Ισραηλιτών, που είχαν παραδοθεί στην ασέβεια και στην παρανομία. Έτσι προκάλεσε σ’ ολόκληρο λαό υποχρεωτική νηστεία, μέχρι να μετανοήσουν και να επανορθώσουν «την αμαρτία, που προήλθε από την καλοπέραση και τον μαλθακό βίο.
Ο προφήτης Δανιήλ, που για ένα εικοσαήμερο δεν γεύθηκε ψωμί ούτε ήπιε νερό (Δαν. 10:2-3), δίδαξε και τα λιοντάρια ακόμα να νηστεύουν (Δαν. 6:16-22). Τα πεινασμένα λιοντάρια δεν τον κατασπάραξαν, σαν να είχε σώμα από πέτρα ή χαλκό ή άλλο σκληρό υλικό. Η νηστεία δυνάμωσε το σώμα του προφήτη και το έκανε απρόσβλητο από τα δόντια των θηρίων, όπως η βαφή κάνει το σίδερο απρόσβλητο από τη σκουριά.

*

Η νηστεία ενισχύει την προσευχή. Γίνεται φτερό στην πορεία της προς τον ουρανό. Είναι μητέρα της υγείας, παιδαγωγός της νιότης, στολίδι των γηρατειών. Είναι συνοδοιπόρος των ταξιδιωτών και ασφάλεια των συγκατοίκων.
Ο άνδρας δεν αμφιβάλλει καθόλου για τη συζυγική πίστη της γυναίκας του, όταν τη βλέπει να συζεί με τη νηστεία. Η γυναίκα δεν λιώνει από ζήλεια, όταν βλέπει τον άνδρα της να νηστεύει.
Ποιος ζημιώθηκε ποτέ από τη νηστεία; Υπολόγισε την οικονομική κατάσταση του σπιτιού σου σε μια μέρα νηστείας. Υπολόγισέ την και σε μια συνηθισμένη μέρα. Θα διαπιστώσεις έτσι εύκολα, πόσο μεγάλο κέρδος έχεις με τη νηστεία.
Σκέψου πως ακόμα και οι εφοριακοί αφήνουν τους φορολογουμένους να ζήσουν λίγο καιρό ήσυχοι και ανενόχλητοι. Ας επιτρέψει λοιπόν και η σάρκα μια μικρή ανάπαυλα στο στόμα. Ας κάνει μια μικρή ανακωχή αυτή, που, όταν χορτάσει, φιλοσοφεί γύρω από την εγκράτεια, ενώ, όταν πεινάσει, ξεχνάει όσα δέχτηκε πριν.
Όποιος νηστεύει, δεν έχει ανάγκη από δάνεια ούτε χρειάζεται να πληρώνει τόκους. Η νηστεία γίνεται αφορμή να ευφραίνεται ο άνθρωπος. Γιατί όπως η δίψα κάνει γλυκό το πιοτό και η πείνα ευχάριστο το τραπέζι, έτσι και η νηστεία κάνει απολαυστικά τα φαγητά. ·
Αν θέλεις λοιπόν να 'ναι ευχάριστο το τραπέζι σου, δέξου την αλλαγή της νηστείας. Αν όμως είσαι πάντα κυκλωμένος από πλούσια φαγητά, αδικείς τον εαυτό σου, γιατί εξαφανίζεις την απόλαυση με την άμετρη φιληδονία.
Τίποτα δεν υπάρχει, που να μην περιφρονηθεί με τη συνεχή απόλαυσή του. Ενώ, αντίθετα, συχνά επιθυμούμε εκείνα τα φαγητά, που σπάνια γευόμαστε. Γι’ αυτό και ο Δημιουργός μας επινόησε την ποικιλία στη ζωή μας, ώστε να νιώθουμε την απόλαυση όλων των αγαθών Του. Παρατήρησε τί συμβαίνει στη φύση: Ο ήλιος δεν είναι λαμπρότερος μετά τη νύχτα; Ο ύπνος δεν είναι γλυκύτερος μετά την αγρυπνία; Η υγεία δεν είναι περισσότερο επιθυμητή μετά τη δοκιμασία της αρρώστιας; Έτσι και το τραπέζι γίνεται περισσότερο ευχάριστο μετά τη νηστεία. Αυτό μάλιστα ισχύει για όλους. Και για τους πλουσίους, που έχουν άφθονα φαγητά, και για τους φτωχούς, που διαθέτουν λιγότερη τροφή.

*

Να θυμάσαι και να φοβάσαι το παράδειγμα του πλουσίου της παραβολής (Λουκ. 16:19-31). Οι συνεχείς απολαύσεις τον οδήγησαν στην αιώνια κόλαση. Ο πλούσιος αυτός δεν κατηγορήθηκε για καμιά αδικία. Εξαιτίας όμως των ανέσεων και της τροφής που απολάμβανε, καθώς και της αδιαφορίας του για τη φτώχεια του Λαζάρου, τιμωρήθηκε τόσο σκληρά. Η νηστεία και η υπομονή στις κακοπάθειες δεν ήταν, αντίθετα, εκείνες που χάρισαν την ανάπαυση στο Λάζαρο; Η παραβολή δεν αναφέρει γι’ άλλες αρετές του, παρά μόνο γι’ αυτές, που, σαν δυο φτερά, τον ύψωσαν και τον ανέπαυσαν στους κόλπους του Αβραάμ.
Πρόσεξε λοιπόν κι εσύ, μήπως, ενώ τώρα πίνεις ευχάριστα ποτά και αποστρέφεσαι το νερό, αργότερα ικετεύεις για μια μονάχα σταγόνα του, όπως ο πλούσιος. Κανείς δεν έπαθε τίποτα πίνοντας νερό. Κανείς δεν μέθυσε. Κανείς δεν ένιωσε πονοκέφαλο ή ζάλη. Ενώ, αντίθετα, η κακή χώνεψη, που αναγκαστικά ακολουθεί τα συμπόσια, δημιουργεί φοβερές αρρώστιες.

*

Η ζωή του Τιμίου Προδρόμου ήταν μια συνεχής νηστεία. Δεν είχε ούτε κρεβάτι ούτε τραπέζι ούτε κτήματα ούτε ζώα ούτε αποθήκες τροφίμων ούτε τίποτ’ άλλο, απ’ αυτά που θεωρούνται απαραίτητα για τη ζωή. Γι’ αυτό όμως ο Κύριος διακήρυξε πως ήταν «ο σπουδαιότερος απ’ όσους γέννησαν ποτέ γυναίκες» (Ματθ. 11:11).
Η νηστεία ανέβασε στον τρίτο ουρανό και τον απόστολο Παύλο, που την απαρίθμησε ανάμεσα στα καυχήματα για τις θλίψεις του (Β' Κορ. 11:27).
Για όλες όμως τις αρετές, κορυφαίο τύπο και υπογραμμό έχουμε τον ίδιο τον Κύριο. Ο Κύριος λοιπόν, έπειτα από νηστεία σαράντα ημερών, άρχισε το έργο του εδώ στη γη (Ματθ. 4:2). Πρώτα οχύρωσε και εξό­πλισε με τη νηστεία τη σάρκα, που πήρε για χάρη μας, κι υστέρα δέχτηκε τους πειρασμούς του διαβόλου. Παρόμοια κι εμείς, με νηστείες ας ετοιμαζόμαστε κι ας προγυμναζόμαστε στους αγώνες εναντίον των πνευματικών αντιπάλων.
Σε μιαν αμφίρροπη πολεμική συμπλοκή, η παρουσία κάποιου συμμάχου στο πλευρό του ενός εμπολέμου προκαλεί την ήττα του άλλου. Λοιπόν, το πνεύμα και η σάρκα βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση. Με ποιο θα συμμαχήσεις; Αν συμμαχήσεις με τη σάρκα, θα εξασθενήσεις το πνεύμα. Ενώ αν συμμαχήσεις με το πνεύμα, θα υποδουλώσεις τη σάρκα. Αφού θέλεις να ισχυροποιήσεις το πνεύμα σου, δάμασε τη σάρκα με τη νηστεία. Ο απόστολος Παύλος γράφει: «Όσο ο εξωτερικός άνθρωπος (δηλαδή η σάρκα) φθείρεται, τόσο ο εσωτερικός (δηλαδή το πνεύμα) ανανεώνεται» (Β’ Κορ. 4:16).
Ο Μωυσής, για να πάρει τη νομοθεσία για δεύτερη φορά, χρειάστηκε και δεύτερη νηστεία (Εξ. 34:28).
Οι Νινευίτες, αν δεν είχαν νηστέψει οι ίδιοι και τα ζώα τους, δεν θα είχαν γλυτώσει την καταστροφή (Ιων. 3:4-10).
Αλλά και τον Ησαύ, τί ήταν εκείνο που τον εξευτέλισε και τον έκανε δούλο του αδελφού του; Δεν ήταν ένα φαγητό; Γι’ αυτό και μόνο πούλησε τα πρωτοτόκια του (Γεν. 25:29-34)!
Ποιοι, πάλι, άφησαν τα πτώματά τους στην έρημο; Δεν τ’ άφησαν εκείνοι που επιζήτησαν την κρεοφαγία και την καλοπέραση της Αιγύπτου (Αριθ. 11:33-34); Όσο δηλαδή οι Ισραηλίτες έμεναν ικανοποιημένοι μόνο με το μάννα, νικούσαν τους εχθρούς τους και κανείς τους δεν αρρώσταινε. Όταν όμως θυμήθηκαν τις χύτρες με τα κρέατα και νοστάλγησαν τη δουλεία στην Αίγυπτο, τιμωρήθηκαν. Πέθαναν στην έρημο και δεν αξιώθηκαν να δουν τη γη της επαγγελίας.
Δεν φοβάσαι κι εσύ το παράδειγμα αυτό; Δεν σκέφτεσαι μήπως με την πολυφαγία αποκλειστείς από την ουράνια γη της επαγγελίας;
Η απόλαυση άφθονης και λιπαρής τροφής δημιουργεί στην ψυχή αναθυμιάσεις, που, σαν ένα πυκνό σύννεφο καπνού, εμποδίζουν το νου ν’ αντικρύσει τις ελλάμψεις του Παναγίου Πνεύματος.
Η νηστεία είναι ισχυρό όπλο εναντίον των δαιμόνων. «Αυτό το δαιμονικό γένος δεν μπορεί να διωχθεί με κανένα άλλο μέσο, παρά μόνο με την προσευχή και τη νηστεία», είπε ο Κύριος στην περίπτωση του δαιμονισμένου νέου (Μάρκ. 9:29).
Με την τρυφή, τη μέθη και τα διάφορα καρυκεύματα εξάπτεται και κάθε είδος ακολασίας. Το κυνήγι της απολαύσεως μεταβάλλει τους λογικούς ανθρώπους σε άλογα ζώα.
Η κραιπάλη προκαλεί και φρικτές διαστροφές. Γίνεται αιτία ν’ αναζητούν οι ακόλαστοι τη γυναίκα στον άνδρα και τον άνδρα στη γυναίκα.
Η νηστεία ρυθμίζει και την έγγαμη ζωή. Εμποδίζει την ασυδοσία και επιβάλλει σύμφωνη εγκράτεια, για ν’ αφοσιωθούν οι σύζυγοι στην προσευχή.

*

Μην περιορίζεις όμως την αρετή της νηστείας μόνο στη δίαιτα. Αληθινή νηστεία δεν είναι μόνο η αποχή από ορισμένα φαγητά, αλλά και η αποξένωση από τα πάθη και τις αμαρτίες: Να μην αδικήσεις κανένα. Να συγχωρήσεις τον πλησίον σου για τη λύπη που σου προξένησε, για το κακό που σου έκανε, για τα λεφτά που σου χρωστάει. Διαφορετικά, μολονότι δεν τρως κρέας, τρως τον ίδιο τον αδελφό σου. Μολονότι εγκρατεύεσαι στο κρασί, δεν εγκρατεύεσαι στις κακολογίες. Μολονότι νηστεύεις ως το βράδυ, ξοδεύεις την ημέρα σου στα δικαστήρια.
Η Αγία Γραφή αναφέρει: «Αλίμονο σ’ αυτούς που μεθάνε χωρίς κρασί» (Ησ. 28:1). Τέτοια μέθη είναι π.χ. ο θυμός, που κάνει την ψυχή να παραφρονήσει. Είναι επίσης ο φόβος, που παραλύει τη διάνοια. Γενικά, κάθε πάθος που ζαλίζει το νου, είναι και μια μέθη. Ο οργισμένος μεθάει με το πάθος του. Δεν σκέφτεται ποιους έχει μπροστά του. Σαν να πολεμάει μέσα στη νύχτα, αρπάζει το καθετί, σκοντάφτει στον καθένα. Δεν ξέρει τι λέει, βρίζει, χτυπάει, απειλεί, ορκίζεται, κραυγάζει.
Αν λοιπόν θέλεις να νηστέψεις πραγματικά, πρέπει ν’ αποφεύγεις όλα τα πάθη.
Πρόσεξε και κάτι άλλο: Να μη γίνει η αυριανή νηστεία αφορμή κραιπάλης σήμερα. Μην καταστρέφεις με τη σημερινή ασυδοσία την αυριανή εγκράτεια. Όταν κανείς θέλει να συνάψει γάμο με μια σεμνή γυναίκα, δεν βάζει πρωτύτερα στο σπίτι του παλλακίδες και πόρνες. Γιατί η νόμιμη γυναίκα δεν ανέχεται να συγκατοικεί με τις παράνομες και διεφθαρμένες.
Έτσι λοιπόν κι εσύ. Με την προσδοκία της νηστείας, μη δέχεσαι την ακόλαστη μέθη, που είναι μητέρα της αναισχυντίας, φίλη του αισχρού αστείου, έτοιμη για κάθε ανηθικότητα. Η νηστεία και η προσευχή δεν θα κατοικήσουν μέσα σε ψυχή που έχει μολυνθεί με την κραιπάλη. Ο Κύριος δέχεται στα θεία σκηνώματα αυτόν που νηστεύει. Αποστρέφεται όμως σαν βέβηλο και ανίερο τον άσωτο. Αν λοιπόν έρθεις αύριο εδώ και μυρίζεις κρασί, πώς θα λογαριάσω σαν νηστεία την κραιπάλη σου; Πού θα σε κατατάξω; Στους μέθυσους ή στους εγκρατείς; Η μέθη που προηγήθηκε, σε παρουσιάζει μέθυσο, ενώ η δίαιτα που άρχισες, νηστευτή. Με τα λείψανα της μέθης, η νηστεία σου γίνεται ανώφελη. Και αν η αρχή είναι ανώφελη, κινδυνεύει ανώφελο να καταλήξει και το σύνολο.
Η νηστεία δεν ασκεί επίδραση μόνο στα άτομα. Επηρεάζει και ολόκληρη την κοινωνία. Συμμορφώνει και καθησυχάζει σύντομα όλους τους ανθρώπους. Επιβάλλει σιγή στα ξεφωνητά και τις κραυγές, εξορίζει τους τσακωμούς και τις διαμάχες, απομακρύνει την κατάκριση και την καταλαλιά.
Ποιου δασκάλου η παρουσία σταματάει τόσο γρήγορα τις αταξίες και το θόρυβο των παιδιών; Μόλις εμφανιστεί η νηστεία, κάθε ταραχή στην πόλη αυτόματα σταματάει.
Ποιος μπορεί να συνεχίζει το γλέντι και τη διασκέδαση σε καιρό νηστείας; Ποιος μπορεί να συνδυάσει τη νηστεία με ασελγείς χορούς; Τα άπρεπα γέλια και τα πορνικά τραγούδια και οι έξαλλοι χοροί απομακρύνονται από την πόλη, μόλις φτάσει η νηστεία σαν ένας αυστηρός δικαστής.
Αν όλοι άκουγαν τις συμβουλές της νηστείας, θα επικρατούσε τέλεια ειρήνη σ’ ολόκληρη την ανθρωπότητα. Δεν θα ξεσηκωνόταν το ένα κράτος εναντίον του άλλου. Δεν θα είχαμε πολεμικές συμπλοκές ούτε κατασκευαστές όπλων. Δεν θα υπήρχαν δικαστήρια ούτε φυλακές. Οι ερημιές δεν θα φιλοξενούσαν κακοποιούς ούτε οι πόλεις συκοφάντες ούτε οι θάλασσες πειρατές.
Αν κυριαρχούσε η νηστεία, η ζωή μας δεν θα ήταν γεμάτη στεναγμούς. Γιατί αυτή θα δίδασκε σ’ όλους όχι μόνο τον περιορισμό της σπάταλης ζωής, αλλά και την αποχή από πολλά άλλα κακά. Θα δίδασκε την ολοκληρωτική φυγή και αποξένωση από τη φιλαργυρία και την πλεονεξία, από τη φιλοδοξία και τη φιληδονία. Αν απαλλαγούμε απ’ αυτά, θα ζούμε με ειρήνη και αγιασμό.
Αφού λοιπόν τέτοια αγαθά μας προσφέρει η βασίλισσα αυτή των αρετών, ας τη δεχτούμε χωρίς καμιά κατήφεια, χωρίς κανένα γογγυσμό. Όλοι πρόθυμα ας τιμήσουμε το πνευματικό τραπέζι που μας παραθέτει η νηστεία, εξαγνίζοντάς μας και προετοιμάζοντάς μας για την αιώνια θεία ευφροσύνη του παραδείσου.

******

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Οι νηστείες και οι καταλύσεις της Εκκλησίας μας
Νηστεία είναι η λήψη «ξηράς τροφής» (ξηροφαγία), χωρίς λάδι ή κρασί, μια φορά την ημέρα, και μάλιστα την ενάτη ώρα (γύρω στις 3 μ.μ.). Λήψη τροφής, έστω και μόνο ψωμιού, περισσότερο από μια φορά την ημέρα λέγεται λύση νηστείας. Αν φάμε και λάδι ή πιούμε κρασί, τότε κάνουμε κατάλυση νηστείας. Οι κατηγορίες καταλύσεως της νηστείας είναι τέσσερις: α) Κατάλυση «εις πάντα», β) κατάλυση αυγών και γαλακτοκομικών προϊόντων, γ) κατάλυση «ιχθύος» και δ) κατάλυση «οίνου και ελαίου».

Πρέπει να σημειωθεί, πάντως, ότι, παρά τη θέσπιση συγκεκριμένων ημερών και περιόδων νηστείας από την Εκκλησία μας («ακρίβεια»), η ρύθμιση του θέματος για κάθε χριστιανό ξεχωριστά αφήνεται στη διάκριση των πνευματικών πατέρων, που ενεργούν κάποτε με συγκατάβαση («οικονομία») στην αδυναμία του ανθρώπου, και με γνώμονα πάντα το συμφέρον κάθε ψυχής.

Α. «Διατεταγμένες» νηστείες είναι οι εξής:


1) Της Τετάρτης και της Παρασκευής: Ξηροφαγία.
2) Της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, από την Καθαρά Δευτέρα μέχρι το Σάββατο του Λαζάρου: Ξηροφαγία (εκτός από Σάββατα και Κυριακές, οπότε επιτρέπονται λάδι και κρασί).
3) Της Μεγάλης Εβδομάδος: Ξηροφαγία.
4) Των Αγίων Αποστόλων, από τη Δευτέρα μετά την Κυριακή των Αγίων Πάντων μέχρι τις 28 Ιουνίου: Αποχή από κρέας, γαλακτερά και αυγά. Επιτρέπεται το ψάρι (πλην, φυσικά, Τετάρτης και Παρασκευής).
5) Του Δεκαπενταυγούστου, από την 1 μέχρι τις 14 Αυγούστου: Ξηροφαγία (εκτός από Σάββατα και Κυριακές, οπότε επιτρέπονται λάδι και κρασί, και της Μεταμορφώσεως, που καταλύεται ψάρι).
6) Των Χριστουγέννων, από τις 15 Νοεμβρίου μέχρι τις 24 Δεκεμβρίου:
α) Από τις 15 Νοεμβρίου μέχρι τις 17 Δεκεμβρίου απέχουμε από κρέας, γαλακτερά και αυγά, ενώ καταλύουμε το ψάρι (πλην Τετάρτης και Παρασκευής).
β) Από τις 18 μέχρι τις 24 Δεκεμβρίου γίνεται κατάλυση μόνο σε λάδι και κρασί (πάντοτε πλην Τετάρτης και Παρασκευής).
Σημείωση: Οι παραπάνω νηστείες πρέπει να συνδυάζονται πάντοτε με τον παρακάτω πίνακα (Γ), όπου βρίσκονται οι ημέρες καταλύσεως.

Β. Κατάλυση νηστείας (και τις Τετάρτες και Παρασκευές) επιτρέπεται στις εξής περιπτώσεις:
1) Από τις 25 Δεκεμβρίου μέχρι τις 4 Ιανουαρίου («Δωδεκαήμερο»): «Εις πάντα».
2) Την πρώτη εβδομάδα του Τριωδίου (από την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου μέχρι την Κυριακή του Ασώτου): «Εις πάντα».
3) Την τρίτη εβδομάδα του Τριωδίου (από τη Δευτέρα των Απόκρεω μέχρι την Κυριακή της Τυροφάγου): Κατάλυση σε ψάρια, γαλακτοκομικά και αυγά (δεν επιτρέπεται το κρέας) όλες τις ημέρες.
4) Την εβδομάδα της Διακαινησίμου (από την Κυριακή του Πάσχα μέχρι την Κυριακή του Θωμά): «Εις πάντα».
5) Την εβδομάδα του Αγ. Πνεύματος (από την Κυριακή της Πεντηκοστής μέχρι την Κυριακή των Αγίων Πάντων): «Εις πάντα».
6) Την περίοδο του Πεντηκοσταρίου (από την Κυριακή του Θωμά μέχρι την Κυριακή της Πεντηκοστής) μπορεί, κατά μία εκδοχή, να γίνεται κατάλυση ελαίου τις Τετάρτες και Παρασκευές. Επιπλέον, επιτρέπεται κατάλυση «ιχθύος» την Τετάρτη της Μεσοπεντηκοστής και την Τετάρτη της Αποδόσεως του Πάσχα.
Γ. Πίνακας των ακινήτων εορτών µε κατάλυση ή νηστεία.



Κατάλυσις

Ιανουάριος

1
Περιτοµή Ι. Χριστού, Μ. Βασιλείου
Εις πάντα
5
Παραµονή Θεοφανείων
Νηστεία
6
Τα Άγια Θεοφάνεια
Εις πάντα
7
Σύναξις Ιωάννου του Προδρόµου
Ιχθύος
11
Θεοδοσίου του Κοινοβιάρχου
Οίν. και ελ.
16
Προσκύνησις αλύσεως απ. Πέτρου
»
17
Αντωνίου του Μεγάλου
»
18
Αθανασίου και Κυρίλλου πατρ. Αλεξανδρείας
»
20
Ευθυµίου του Μεγάλου
»
22
Τιμοθέου Αποστόλου, Αναστασίου Πέρσου
»
25
Γρηγορίου του Θεολόγου
»
27
Ανακομιδή λειψ. Ιωάννου του Χρυσοστόμου
»
30
Των Τριών Ιεραρχών
»




Φεβρουάριος

2
Υπαπαντή Ιησού Χριστού
Ιχθύος
8
Θεοδώρου του Στρατηλάτου
Οίν. και ελ.
10
Χαραλάμπους Ιεροµάρτυρος
»
11
Βλασίου Ιεροµάρτυρος
»
17
Θεοδώρου του Τήρωνος
»
24
Α’ και Β’ εύρεσις Κεφαλής του Προδρόµου
»




Μάρτιος

9
Των εν Σεβαστεία αγίων 40 Μαρτύρων
Οίν. και ελ.
25
Ευαγγελισμός της Θεοτόκου
Ιχθύος
26
Σύναξις Αρχαγγέλου Γαβριήλ
Οίν. και ελ.




Απρίλιος

23
Γεωργίου του Τροπαιοφόρου
Οίν. και ελ.
25
Μάρκου αποστόλου και ευαγγελιστού
»
30
Ιακώβου αποστόλου
»




Μάιος

2
Ανακομιδή λειψ. Αθανασίου του Μεγάλου
Οίν. και ελ.
8
Ιωάννου του Θεολόγου
»
15
Παχωµίου του Μεγάλου, Αχιλλίου Λαρίσης
»
21
Κωνσταντίνου και Ελένης Ισαποστ.
»
25
Γ’ εύρεσις της Κεφαλής του Προδρόµου
»




Ιούνιος

8
Ανακομιδή λειψ. Θεοδώρου του Στρατηλάτου
Οίν. και ελ.
11
Βαρθολομαίου και Βαρνάβα αποστόλων
»
24
Γενέθλιον Ιωάννου του Προδρόµου
Ιχθύος
29
Πέτρου και Παύλου αποστόλων
»
30
Η Σύναξις των Δώδεκα Αποστόλων
Οίν. και ελ.




Ιούλιος

1
Κοσµά και Δαµιανού των Αναργύρων
Οίν. και ελ.
2
Κατάθεσις εσθήτος της Θεοτόκου
»
17
Μαρίνης µεγαλοµάρτυρος
»
20
Προφήτου Ηλιού του Θεσβίτου
»
22
Μαρίας της Μαγδαληνής
»
25
Κοίµησις αγίας Άννης
»
26
Παρασκευής οσιοµ., Ερµολάου ιεροµ.
»
27
Παντελεήμονος µεγαλοµάρτυρος
»




Αύγουστος

6
Μεταµόρφωσις του Σωτήρος
Ιχθύος
15
Κοίµησις της Θεοτόκου
»
29
Αποτοµή Τιµ. Κεφαλής του Προδρόµου
Νηστεία
31
Κατάθεσις Τιµίας Ζώνης της Θεοτόκου
Οίν. και ελ.




Σεπτέμβριος

1
Αρχή της Ινδίκτου, Συµεών Στυλίτου
Οίν. και ελ.
6
Ανάµνησις του εν Χώναις θαύµ. αρχ. Μιχαήλ
»
8
Γενέθλιον της Θεοτόκου
Ιχθύος
9
Ιωακείμ και Άννης Θεοπατόρων
Οίν. και ελ.
13
Εγκαίνια Ναού Αναστάσεως, Κορνηλίου εκατ.
»
14
Ύψωσις του Τιµίου Σταυρού
Νηστεία
20
Ευσταθίου µεγαλοµάρτυρος και των συν αυτώ
Οίν. και ελ.
23
Σύλληψις Ιωάννου του Προδρόµου
»
26
Μετάστασις Ιωάννου του Θεολόγου
»




Οκτώβριος

6
Θωµά αποστόλου
Οίν. και ελ.
18
Λουκά αποστόλου και ευαγγελιστού
»
23
Ιακώβου του Αδελφοθέου
»
26
Δημητρίου του Μυροβλύτου
»




Νοέμβριος

1
Κοσµά και Δαµιανού των Αναργύρων
Οίν. και ελ.
8
Σύναξις Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ
»
12
Ιωάννου του Ελεήµονος
»
13
Ιωάννου του Χρυσοστόμου
»
14
Φιλίππου αποστόλου
Ιχθύος
16
Ματθαίου αποστόλου και ευαγγελιστού
Οίν. και ελ.
21
Εισόδια της Θεοτόκου
Ιχθύος
25
Αικατερίνης µεγαλοµάρτυρος
Οίν. και ελ.
30
Ανδρέου του Πρωτοκλήτου
»




Δεκέμβριος

4
Βαρβάρας µεγαλοµ., Ιωάννου Δαμασκηνού
Οίν. και ελ.
5
Σάββα του ηγιασµένου
»
6
Νικολάου επισκόπου Μύρων
»
9
Σύλληψις αγίας Θεοπροµήτορος Άννης
»
12
Σπυρίδωνος Τριµυθούντος του θαυματουργού
»
15
Ελευθερίου ιεροµάρτυρος
»
17
Δανιήλ προφήτου, Διονυσίου Αιγίνης
»
20
Ιγνατίου του Θεοφόρου
»
25
Γέννησις Ιησού Χριστού
Εις πάντα
26
Σύναξις της Θεοτόκου
»
27
Στεφάνου του Πρωτοµάρτυρος
»




ΠΗΓΗ:   Η ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ“Η ΝΗΣΤΕΙΑ”
            Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου
            ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ
            ΩΡΩΠΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ 2010

Ηλεκτρονική πηγή


Μοιράστε το


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...