Χριστός Ανέστη!

23 Νοεμβρίου 2011

Η Ελληνική Τυπογραφία στη διαδρομή πέντε αιώνων

Στα μισά του ΙΕ’ αι. σε μια δύσκολη περίοδο για τον Ελληνισμό, όταν το Βυζάντιο έπεφτε στα χέρια των Τούρκων και η εξάπλωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας έφτανε μέχρι τα Βαλκάνια, στη Δύση έχουμε τη γένεση της Τυπογραφίας. Η μεγάλη και σημαντική αυτή εφεύρεση – προϊόν της οποίας είναι το έντυπο βιβλίο και οι εφημερίδες – έμελλε να φέρει την Αναγέννηση, πρώτιστα στον Ευρωπαϊκό χώρο και στην συνέχεια στην οικουμένη ολόκληρη.
Η εφεύρεση αυτή ανήκει, όπως είναι γνωστό, στον Γιόχαν Γκούντενμπεργκ [Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg], στα ελληνικά Ιωάννης Γουτεμβέργιος.

Ο Γουτεμβέργιος


Ιωάννης Γουτεμβέργιος
Ο σοφός αυτός άνθρωπος γεννήθηκε στη Μαγεντία [Μάιντς] της Γερμανίας το 1394/98, ήταν χαράκτης και χρυσοχόος στο επάγγελμα και άρχισε να πειραματίζεται στον χώρο της τυπογραφίας, όταν συνειδητοποίησε ότι: αν τα γράμματα της Αλφαβήτου, αντί να είναι χαραγμένα σε ξύλινες πλάκες, ήταν κομμένα ώστε να χρησιμοποιούνται πολλές φορές, θα υπήρχε τεράστιο όφελος ως προς την εκτύπωση βιβλίων.

Αφού πέρασε από πολλά στάδια αγωνίας, κοπώσεως και απογοητεύσεως κάνοντας διάφορους πειραματισμούς, κατάφερε να εφεύρει όλα τα απαραίτητα συστατικά της τυπογραφίας. Αυτά, ήταν οι μεταλλικές μήτρες για το καλούπωμα των στοιχείων, ένα πιεστήριο που ήταν σαν το πιεστήριο που έστιβαν τα σταφύλια και ένα λιποδιαλυτικό μελάνι. Έτσι, τελειοποίησε την τεχνική της Τυπογραφίας με την οποία θα μπορούσε να τυπώσει ένα βιβλίο, με τη μορφή που έχουν τα βιβλία ακόμη και σήμερα.

Το πρώτο του βιβλίο τυπώθηκε το 1450. Ο Γουτεμβέργιος πέθανε στη Μαγεντία στις 3 Φεβρουαρίου 1468. Για να αντιληφθούμε τη σπουδαιότητα αυτής της εφευρέσεως, πρέπει να αναφέρουμε ότι στην προ τυπογραφίας εποχή, τα βιβλία που κυκλοφορούσαν ήταν χειρόγραφα. Υπήρχαν επαγγελματίες αντιγραφείς – κυρίως δάσκαλοι και καλόγηροι ασκούσαν το επάγγελμα αυτό – οι όποιοι ανελάμβαναν την αντιγραφή βιβλίων επιστημονικών, θρησκευτικών, εκπαιδευτικών και άλλων. Τα χειρόγραφα αυτά βιβλία είχαν μεγάλο κόστος και συνήθως προορίζονταν για πλούσιους που είχαν ενδιαφέρον για τα γράμματα και τις επιστήμες. Με την εμφάνιση της Τυπογραφίας, το έντυπο βιβλίο ήρθε να αντικαταστήσει το χειρόγραφο με χαμηλό κόστος. Εδώ πρέπει να αναφέρουμε ότι οι αντιγραφές βιβλίων συνεχίστηκαν και χρειάστηκαν περίπου εκατό χρόνια για να αντικατασταθούν πλήρως τα χειρόγραφα βιβλία από έντυπα, όταν πλέον η Τέχνη της Τυπογραφίας εξελίχθηκε και τελειοποιήθηκε.

Μετά την εφεύρεση της Τυπογραφίας, όταν άρχισαν οι ιδέες και οι γνώσεις να διαχέονται μέσω των εντύπων βιβλίων, εύκολα και οικονομικά στο ευρύτερο κοινό και δεν ανήκαν μόνο σε λίγους, τότε, άνθισαν οι τέχνες και τα γράμματα, η ανθρωπότητα δέχθηκε μια πνευματική καλλιέργεια και η μεγάλη ανάπτυξη των επιστημών που δημιουργήθηκε ήταν προς όφελός της. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα πρώτα πενήντα χρόνια από την εφεύρεση, πραγματοποιήθηκαν 35.000 εκδόσεις που αντιπροσώπευαν 15-20 εκατομμύρια αντίτυπα. Δίκαια για τους λόγους αυτούς η Τυπογραφία θεωρήθηκε ως ένα από τα πολυτιμότερα αγαθά του πολιτισμού στον κόσμο και ο Αδαμάντιος Κοραής πολύ αργότερα, στον ΙΘ’ αι. θα την χαρακτηρίσει «Θείο δώρο».

Η Ελληνική τυπογραφία

Η ευλογημένη αυτή εφεύρεση έρχεται σε μια κρίσιμη περίοδο για τον Ελληνισμό. Βρισκόμαστε μετά την Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως, οι περισσότεροι Έλληνες λόγιοι, είτε διωκόμενοι είτε οικειοθελώς, εγκατέλειψαν τη σκλαβωμένη πατρίδα και εγκαταστάθηκαν διάσπαρτα σε όλες τις μεγάλες πόλεις της Δύσης, αλλά και οι απόγονοι αυτών, αγκάλιασαν την τυπογραφία με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και ασχολήθηκαν με την τέχνη αυτή ερασιτεχνικά ή επαγγελματικά περισσότερο από κάθε άλλο λαό, γιατί πίστεψαν ότι θα γίνει το μετερίζι απ’ όπου θα μπορούσαν να διατηρήσουν την Ελληνική γλώσσα και την ορθόδοξη πίστη και να πολεμήσουν για τον ξεσκλαβωμό του Ελληνικού Έθνους.

Οι Έλληνες που ασχολήθηκαν με την τυπογραφία – όταν αυτή ήταν ακόμη στο ξεκίνημά της – αντιμετώπισαν πολλές δυσκολίες. Μετά από επίμονες και επίπονες προσπάθειες και αφού τυπώθηκαν σποραδικά αρκετά ελληνικά έντυπα, μπορεί να θεωρηθεί ότι το πρώτο ελληνικό χρονολογημένο βιβλίο τυπώθηκε το 1476 στο Μιλάνο από τον Κρητικό Δημήτρη Δαμιλά σε συνεργασία με τον Ιταλό Παραβίτσινο. Το βιβλίο αυτό ήταν η γραμματική του μεγάλου δασκάλου της Αναγέννησης Κωνσταντίνου Λασκάρεως και έφερε τον τίτλο «Η Επιτομή των οκτώ του λόγου μερών».


Ακολούθησαν και άλλες εκδόσεις Γραμματικών και Λεξικών γιατί θεωρήθηκαν ως απαραίτητα σύνεργα για την εκμάθηση της Ελληνικής Γλώσσας. Σταθμός όμως στην Ιστορία των Ελληνικών λεξικών είναι το έτος 1499. Στο χρόνο αυτό, εκδόθηκε στην Βενετία το «Ετυμολογικόν Μέγα». Αυτό το λεξικό το αποκάλεσαν «αριστούργημα της Τυπογραφίας» και έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί είναι έργο συλλογικής προσπάθειας από επώνυμους Έλληνες συντελεστές όπως: ο Ζαχαρίας Καλλιέργης, ο Νικόλαος Βλαστός, ο Μάρκος Μουσούρος και άλλοι.

Παραθέτω απόσπασμα από στίχους που προτάσσονται στο λεξικό από τον Μάρκο Μουσούρο:

 Αλλά τι  Θαυμαίνω Κρητών φρένας;
Κρής γάρ ο τορνεύσας,
τα δε χαλκιά Κρής ο συνείρας,
Κρής ο καθ’ εν στίξας, Κρής ο μολυβδοχύτης,
και τελειώνει:
Κρήσιν ο Κρής ήπιος Αγίοχος (χορηγός)

Με πολύ καμάρι γράφει ο Μουσούρος αυτούς τους στίχους γιατί είναι και αυτός Κρητικός.
Στη συνέχεια η «Ελληνική Τυπογραφία» θα έχει μια λαμπρή και θαυμαστή πορεία και η μεγάλη Ελληνική εκδοτική δραστηριότητα – τουλάχιστον τους τρεις πρώτους αιώνες – θα αναπτυχθεί έξω από τον Ελλαδικό χώρο και κατά τους ΙΕ’ και ΙΣΤ’ αιώνες σχεδόν όλες οι εκδόσεις εντοπίζονται στις μεγάλες ιταλικές πόλεις όπως: η Βενετία, η Ρώμη, η Φλωρεντία και το Μιλάνο από τις οποίες θα ξεκινήσει και θα ριζώσει η Ελληνική εκδοτική παραγωγή.

Η Βενετία θα είναι για μεγάλη χρονική περίοδο το κατ’ εξοχήν Ελληνικό Τυπογραφικό κέντρο. Εκεί στον ΙΣΤ’ αι. ο φιλέλληνας Άλδος Μανούτιος, με συνεργάτη και επιμελητή τον Έλληνα λόγιο Μάρκο Μουσούρο, θα εκδώσει βιβλία που θα αναφέρονται σε όλους τους αρχαίους κλασσικούς όπως: ο Αριστοτέλης, ο Θεόκριτος, ο Πλάτων και γενικά σε ό,τι λαμπρότερο έχει να επιδείξει η αρχαία Ελληνική Γραμματεία. Ο Μάρκος Μουσούρος σε όλες αυτές τις εκδόσεις δεν παραλείπει να περνάει, με τη μορφή προλόγων και αφιερώσεων, την αγωνία των Ελλήνων της διασποράς για τον ξεσκλαβωμό του Ελληνικού Γένους. Όμως από τα τέλη περίπου του ΙΗ’ αι., την σκυτάλη στην «Ελληνική Τυπογραφία» θα την πάρει η Βιέννη και θα αντικαταστήσει τη Βενετία η οποία ήταν για 300 περίπου χρόνια το παραδοσιακό Τυπογραφικό κέντρο.

Το Ελληνικό στοιχείο στη Βιέννη το αποτελούσαν όχι μόνο λόγιοι, αλλά και πλούσιοι έμποροι, προερχόμενοι κυρίως από τη Μακεδονία, τη Θεσσαλία και την Ήπειρο. Οι Έλληνες αυτοί της Βιέννης επιζητούσαν, μέσω της πλούσιας εκδοτικής παραγωγής τους, όχι μόνο να διαφωτίσουν το Ελληνικό Γένος και να το ενημερώσουν για όλα τα συμβαίνοντα στον Ευρωπαϊκό χώρο, αλλά και να του μεταλαμπαδεύσουν την φλόγα και τον πόθο της Ελευθερίας του από τον Οθωμανικό ζυγό.
Στη Βιέννη ο Ζακυνθινής καταγωγής Γεώργιος Βεντότης το 1784 θα εκδώσει την πρώτη ελληνική εφημερίδα και οι αδελφοί Μαρκιδών Πουλίου θα εκδώσουν στη Βιέννη το 1790 τη δεύτερη εφημερίδα με τον τίτλο «Εφημερίς». Ο Εθνομάρτυρας Ρήγας Φερραίος στο τυπογραφείο των αδελφών Μαρκιδών Πουλίου θα τυπώσει τον Θούριό του, και ποιος Έλληνας δεν άκουσε και δεν έμαθε στο σχολείο τους στίχους:

 Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή
παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή

και βέβαια ο Ρήγας θα είναι εκείνος που με την «Χάρτα της Ελλάδος» και με πολλές άλλες φλογερές προκηρύξεις θα σπείρει τον σπόρο για την Ελληνική Επανάσταση και οι προεπαναστατικές εκδόσεις στη Βιέννη δεν θα έχουν τελειωμό.

Αξιοσημείωτο είναι ότι αυτούς τους αιώνες της μαύρης σκλαβιάς, από το τέλος περίπου του ΙΕ’ αι. και μέχρι τις πρώτες δεκαετίες του ΙΘ’ κυκλοφόρησαν, όχι μόνο στη Δύση αλλά και από τα παράνομα τυπογραφεία της Κωνσταντινουπόλεως, της Μοσχοπόλεως και του Αγίου Όρους, επτά χιλιάδες τίτλοι Ελληνικών βιβλίων και εφημερίδων.

Ο Μεγάλος δάσκαλος του γένους Αδαμάντιος Κοραής θα πιστέψει πολύ στη χρησιμότητα της Τυπογραφίας και θα παροτρύνει με επιστολές προς τους συμπατριώτες του, να μη παραμελούν την εγκατάσταση και τη λειτουργία τυπογραφείων και στον Ελλαδικό χώρο. Σε μια από αυτές τις επιστολές μεταξύ άλλων γράφει:

«Αυτή (η τυπογραφία) μόνη ενίκησε τον πανδαμάτορα χρόνο, φυλάξασα σοφά, των παλαιών φιλοσόφων και προγόνων ημών παραγγέλματα… αυτή και σήμερον, ως άγγελος εξ ουρανού ταράττει την κολυμβήθραν των επιστημών και βαπτίζει εις αυτήν την Ελλάδα, δια να θεραπεύσει τα πολλά και μακρά της αρρωστήματα και να την καθαρίσει από τον ρύπον της απαιδευσίας…»

Οι παροτρύνσεις αυτές του Κοραή στις αρχές του ΙΘ’ αι. θα έχουν μεγάλη απήχηση και ανταπόκριση.
Η «Ελληνική τυπογραφία», μετά την περιπλάνησή της σε ξένες χώρες περίπου τρεισήμισυ αιώνες, θα εγκατασταθεί τελικά στην Ελλάδα. Στο τέλος του IH’ αι. θα έχουμε τυπογραφεία στην Κωνσταντινούπολη, στη Σμύρνη, στον Άθω και στη Χίο όπου θα τυπώνονται κυρίως φυλλάδια και προκηρύξεις για τον αγώνα και η πρώτη Ελληνική περιοχή στην οποία θα εκδοθούν Ελληνικές εφημερίδες θα είναι το 1797 τα Ιόνια Νησιά.

Ελληνικά Χρονικά – Μεσολόγγι 1825

Μετά την ελληνική επανάσταση, η πρώτη εφημερίδα στην Ελλάδα κυκλοφόρησε στην Καλαμάτα τον Αύγουστο του 1821 και έφερε τον τίτλο «Σάλπιγξ η Ελληνική» και το 1824 κυκλοφόρησαν στο Μεσολόγγι τα «Ελληνικά Χρονικά» με εκδότη τον Ελβετό Ιάκωβο Μάγερ. Παράλληλα στην Αθήνα τον ίδιο χρόνο εκδόθηκε η «Εφημερίς των Αθηνών» και στην Ύδρα ο «Φίλος του Νόμου».

Εδώ πρέπει να αναφέρουμε ότι στον ΙΘ’ αι. η εφημεριδογραφία εμφανίζεται δυναμικά στον Ελλαδικό χώρο με στόχο πλέον την πλήρη ενημέρωση του λαού για τα προβλήματα του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους. Στην Πάτρα το 1886 εμφανίζεται η εφημερίδα «Πελοπόννησος», η οποία κυκλοφορεί μέχρι σήμερα. Στον Κ’ αι. μέχρι και το 1930 θα κυκλοφορήσουν 26 Ελληνικές εφημερίδες από τις οποίες μόνο 11 συνεχίζουν την έκδοσή τους μέχρι σήμερα και είναι: η Αθηναϊκή, η Αυγή, η Απογευματινή, η Ακρόπολις, η Βραδυνή, το Βήμα, η Εστία, το Έθνος, ο Ελεύθερος Τύπος, η Καθημερινή και ο Ριζοσπάστης. Αυτά σαν παρένθεση για την εφημεριδογραφία και επανερχόμαστε στα πρώτα χρόνια της ελληνικής επαναστάσεως.

Tο 1825 στο Μεσολόγγι, θα εκδοθεί ο «Ύμνος εις την Ελευθέριαν» του Εθνικού μας ποιητού Διονυσίου Σολωμού, το 1826 στο Ναύπλιο θα εκδοθεί ο «Νικήρατος» της Ευανθίας Καΐρη και θα ακολουθήσει στον ΙΘ’ αι. ένα ποτάμι εκδόσεων Ελληνικών βιβλίων που θα πλατύνει και θα γίνει στις ημέρες μας ωκεανός, για να μπορούμε να αντλήσουμε όση θέλουμε και όποτε θέλουμε γνώση, πληροφόρηση και ευχαρίστηση, και ευτυχώς για πολλούς σύγχρονους Έλληνες σήμερα η μελέτη θα γίνει η ουσιαστικότερη λειτουργία μετά την αναπνοή.


Με την ίδρυση του Ελληνικού κράτους η Εθνική μας τυπογραφία εγκαταστάθηκε αρχικά το 1828 στην Αίγινα και το 1830 ακολουθώντας την μετακίνηση της κυβερνήσεως μεταφέρεται στο Ναύπλιο. Τελικά από το 1834 θα εγκατασταθεί στη νέα πρωτεύουσα του Ελληνικού κράτους στην Αθήνα σε νεόδμητο κτίριο και από το 1862 θα ονομάζεται Εθνικό Τυπογραφείο. Η συνέχεια είναι γνωστή, η «Ελληνική Τυπογραφία» θα πάρει τον δρόμο της και μέσω αυτής θα αποτυπωθεί η πορεία του Ελληνικού Κράτους και της Ελληνικής κοινωνίας, οι αγώνες για την ανάπτυξή του και γενικά η ιστορία ολόκληρη.

Αλλά ταυτόχρονα, μέσω των βιβλίων και των εφημερίδων θα διαχέονται στον Ελλαδικό χώρο όλα τα παγκόσμια επιτεύγματα στις τέχνες και τις επιστήμες με αποτέλεσμα την σημερινή μεγάλη τεχνολογική εξέλιξη. Τελειώνοντας τη μικρή μας αναφορά στο ανεξάντλητο αυτό θέμα μπορούμε να τονίσουμε με βεβαιότητα ότι: Στα πεντακόσια χρόνια που πέρασαν από την έκδοση του πρώτου ελληνικού βιβλίου, η συμβολή της «ελληνικής τυπογραφίας» στην Ανάσταση του Γένους, στη διατήρηση της ελληνικής γλώσσας και της Χριστιανικής Ορθόδοξης πίστεως καθώς και στη συνοχή του Ελληνικού Έθνους ήταν μεγάλη και καθοριστική.

Αθανασία Βανδώρου
Δημοσιογράφος
Ίδρυμα Νεοελληνικών Σπουδών, «Επετηρίς», τόμος 14ος, Αθήναι, 2009.  

istorikathemata.com


Μοιράστε το


Βιβλιοπαρουσίαση: «Φύλακας του αδελφού μου» του Γιώργου Μπάρλα

Κείμενα γιά τήν αγάπη καί τήν πίστη σήμερα.
Τό βιβλίο ἐκδίδεται σέ μία ἐποχή κρίσης γιά τήν ῾Ελλάδα, τά δέ κείμενα πού περιέχονται σ’ αὐτό ἀποτελοῦν ἀκριβῶς μία ὑπενθύμιση γιά ὅσα οἱ ῞Ελληνες ἀφήσαμε νά ξεχαστοῦν καί γιά ἄλλα τά ὁποῖα ἐπιδιώξαμε, ὡς δῆθεν σπουδαῖα καί πολύτιμα.
᾿Εκεῖνα πού ἀφέθηκαν στό περιθώριο, εἶναι ὅλα ὅσα σχετίζονται μέ τήν πίστη στόν Θεό, τήν ἠθική ζωή καί τήν πατρίδα. Καί τά ἄλλα πού κυνηγήσαμε καί κυνηγᾶμε εἶναι ὅλα ὅσα ἡ μετα-χριστιανική νοοτροπία τοῦ κόσμου μας θεώρησε ὡς τά μόνα ἀναγκαῖα γιά τήν εὐτυχία μας• ἄνεση, ὑλικές ἀπολαύσεις, λατρεία τοῦ ἑαυτοῦ καί ἱκανοποίηση τῶν ἐπιθυμιῶν του.

῎Ισως, στήν ἐποχή αὐτή τῆς κρίσης, τό ἐνδεχόμενο νά ὑπάρξει μιά ἀνανέωση τῆς σχέσης ἀνθρώπου καί Θεοῦ μοιάζει μέν δύσκολη ἀλλά ὄχι ἀπίθανη.

Τά κείμενα αὐτοῦ του βιβλίου ἀνιχνεύουν ἀκριβῶς τά σημεῖα κρίσης τοῦ ἀνθρώπου στίς σχέσεις του μέ τόν Θεό, τόν πλησίον καί τή φύση, εἰδικά σέ σχέση μέ τή μοντέρνα νοοτροπία.

Το βιβλίο κυκλοφορείται από τις εκδόσεις «ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ». 
Διακινείται από τις Eκδόσεις Σταμούλη Α.Ε. 
Πωλείται και στο Βιβλιοπωλείο
της Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς (τηλ.: 210 4124726).


Μοιράστε το


17 Νοεμβρίου 2011

Ἕνα θαῦμα τοῦ Τιμίου Σταυροῦ!


Ὁ Γέροντας Κλεόπας Ἠλίας (1912-1998).

Ἡ Ἰνδία εἶναι μιὰ πολὺ μεγάλη χώρα τῆς Ἀνατολῆς, μὲ ἑκατομμύρια πληθυσμοῦ. Βρίσκεται κοντὰ στὴν Κίνα καὶ εἶναι πλούσια σὲ φροῦτα καὶ διάφορα ἄλλα ἀγαθά. Ἡ Ἰνδία λοιπὸν δέχτηκε τὸ κήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίου, κατὰ τὴν ἀποστολικὴ ἐποχή, ἀπὸ τὸν Ἀπόστολο Θωμᾶ, ἀλλὰ τελικὰ παρέμεινε στὴν εἰδωλολατρία, διότι οἱ περισσότεροι ἀπὸ τοὺς κατοίκους της δὲν δέχτηκαν τὴ σωτηριώδη ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ μας. Σήμερα ὅμως στὴ χώρα αὐτὴ πολλοὶ ἱεραπόστολοι τῆς Ἐκκλησίας μας κηρύττουν μὲ μεγάλο ζῆλο τὴν πίστη στὸν Ἰησοῦ Χριστό.
Κάποτε ἕνας ἱεραπόστολος κατόρθωσε νὰ ὁδηγήσει στὴν ὀρθόδοξη πίστη ἀρκετὲς οἰκογένειες Ἰνδῶν, ποὺ προηγουμένως προσκυνοῦσαν τὸν Βράχμα Κρίσνα. Στὴν περιοχὴ λοιπὸν ἐκείνη ποὺ ζοῦσαν οἱ νέοι αὐτοὶ χριστιανοί, ὁ ἱεραπόστολος ὕψωσε ἕναν ξυλόγλυπτο σταυρὸ μὲ τὸν Ἐσταυρωμένο, σὲ φυσικὲς διαστάσεις, καὶ τὸν στόλισε πολὺ ὄμορφα. Ἔτσι, ὅσοι εἶχαν πιστέψει στὸν Χριστὸ προσκυνοῦσαν τὸν Ἐσταυρωμένο Κύριό μας καὶ τὸν σταυρό Του. Οἱ εἰδωλολάτρες ὅμως, ποὺ ἦταν πολὺ περισσότεροι, τοὺς συμπεριφέρονταν μὲ ἄθλιο τρόπο· τοὺς κυνηγοῦσαν, τοὺς χτυποῦσαν καὶ τοὺς ὑπέβαλλαν σὲ πολλὰ μαρτύρια γιὰ τὴ χριστιανική τους πίστη.
Μία μέρα μάλιστα πῆγαν κάποιοι στὸν Ἐσταυρωμένο καὶ τὸν περιγελοῦσαν. Τὸν ἔφτυναν στὸ πρόσωπο, τὸν χτυποῦσαν μὲ ρόπαλα καὶ λέρωναν τὸν σταυρὸ μὲ ἀκαθαρσίες. Ἐνῶ ὅμως γίνονταν αὐτὰ τὰ ἀποτρόπαια πράγματα, ὁ Χριστὸς ἔστρεψε τὸ πρόσωπό Του πρὸς τὰ δεξιὰ καί, κοιτώντας τους στὰ μάτια, τοὺς ρώτησε:
– Γιατί μὲ περιγελᾶτε;
Ὅταν οἱ εἰδωλολάτρες συνειδητοποίησαν ὅτι ὁ ξύλινος Ἐσταυρωμένος γύρισε τὸ πρόσωπό Του πρὸς τὸ μέρος τους καὶ τοὺς μίλησε, ἔμειναν «στήλη ἅλατος». Μερικοὶ πέθαναν ἀπὸ τὸν φόβο τους... Οἱ ἄλλοι ἔτρεξαν στοὺς δασκάλους τους καὶ τοὺς διηγήθηκαν, ἔντρομοι, τί εἶχε συμβεῖ:
– Ἐλᾶτε νὰ δεῖτε τί θαῦμα ἔγινε! Ἐμεῖς κοροϊδεύαμε τὸν Χριστὸ κι Ἐκεῖνος ἔστρεψε τὸ πρόσωπό Του πρὸς ἐμᾶς καὶ μᾶς μίλησε: «Γιατί μὲ περιγελᾶτε;», μᾶς ρώτησε...
Ὅταν ἐπέστρεψαν στὸν σταυρὸ μαζὶ μὲ τοὺς θρησκευτικοὺς διδασκάλους τους, εἶδαν ὅτι ὁ Χριστὸς εἶχε μείνει μὲ τὸ πρόσωπο στραμμένο δεξιά. Τόσο πολὺ ἐξεπλάγησαν ἀπὸ τὸ μεγάλο αὐτὸ θαῦμα, ὥστε ζήτησαν καὶ βαφτίστηκαν ἀμέσως. Ταυτόχρονα, μεγάλος δέος κατέλαβε καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους ποὺ ἔμεναν στὴν περιοχή.
Σήμερα, στὸ σημεῖο ποὺ ἦταν ὁ Ἐσταυρωμένος, βρίσκεται ὁ καθεδρικός τους ναός, ἐνῶ ὁ ξύλινος ἐκεῖνος σταυρὸς φυλάσσεται μέσα στὸ ἱερὸ Βῆμα.
Μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο λοιπὸν ἀντιμετώπισε ὁ Σωτήρας ἐκείνους ποὺ Τὸν χλεύασαν καὶ Τὸν εἰρωνεύτηκαν, προκειμένου νὰ τοὺς ὁδηγήσει στὴν ὁδὸ τῆς πίστεως καὶ τῆς μετάνοιας.

Ἑπομένως, ἀδελφοί μου, ἐάν μόνο αὐτὸ τὸ μικρὸ θαῦμα τοῦ Χριστοῦ ἐπάνω στὸν Σταυρό Του μπόρεσε νὰ κάνει τόσους ἀνθρώπους νὰ πεθάνουν ἀπὸ φόβο καὶ ἄλλους τόσους καὶ περισσότερους νὰ ἀσπαστοῦν τὴν ἀληθινὴ πίστη, σκεφτεῖτε τί θὰ γίνει, ὅταν ἔλθει ὁ Κύριος ἐπάνω στὰ σύννεφα, γιὰ νὰ κρίνει ὅλο τὸν κόσμο, ἐνῶ ὁ Σταυρός Του θὰ προπορεύεται, μαζὶ μὲ τὶς ἄπειρες δυνάμεις τῶν Ἀγγέλων, καὶ θὰ λάμπει ἑκατομμύρια φορὲς περισσότερο ἀπὸ τὸν ἥλιο!

 


Το κείμενο αποτελεί απόσπασμα του βιβλίου:
Ιστορίες του Γέροντα Κλεόπα - Βιβλίο Α' που μόλις κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Σταμούλη, σειρά Άθως-Παιδικά.
Συγγραφέας του πρώτου βιβλίου της σειράς είναι ο πατήρ Κλεόπας, ένας από τους σημαντικότερους Γέροντες του 20ου αιώνα μας, µε µεγάλη απήχηση στη Ρουμανία, αλλά και σε όλο τον ορθόδοξο κόσμο. Οι ιστορίες από τή ζωή του, το Γεροντικό και το Συναξάρι, σε απέριττο,αλλά ζωντανό αφηγηµατικό ύφος, διαβάζονται ευχάριστα από µικρούς και µεγάλους, διευρύνοντας ταυτόχρονα τους ορίζοντες της σκέψης µας και χαρίζοντάς µας λίγο από το φως του Παραδείσου.


Μοιράστε το


16 Νοεμβρίου 2011

"Ἀνήκω σὲ µία χώρα µικρή" (Ομιλία του Γιώργου Σεφέρη)

Εδώ και μήνες η Ελλάδα είναι στο πραιτώριο. Χλευάζεται και κατασυκοφαντείται. Αναίσχυντοι αργυραμοιβοί την παίζουν στα ζάρια. Προσβάλλουν τους ανθρώπους της, αμφισβητούν την ιστορία της και τον πολιτισμό της. Όποια εφημερίδα και να ανοίξεις, μας έχουν κατατάξει στα «σκουπίδια». Μας θεωρούν ένα περιττό βάρος, από το οποίο όλοιθέλουν να απαλλαγούν, αλλά δεν ξέρουν ακόμα πώς.
Ε, λοιπόν, η Ελλάδα δεν είναι για τα σκουπίδια!
Δεν είμαστε οι Έλληνες διεφθαρμένοι και τεμπέληδες. Χαβαλέδες ήμασταν για πολύ καιρό. Βάλαμε τον αυτόματο πιλότο. Ένας φτωχός λαός, που γνώρισε την αφθονία και παρασύρθηκε γιατί νόμισε πως θα κρατήσει για πάντα. Πίστεψε και στα «ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα» κάποιων αδίστακτων πολιτικάντηδων. Για την ακρίβεια ίσως στην Ελλάδα υπάρχουν λιγότεροι διεφθαρμένοι και τεμπέληδες απ’ ότι σε πολλές άλλες χώρες.
Και τώρα ήρθε η ώρα του λογαριασμού. Είναι μια δύσκολη ώρα, αλλά δεν ήρθε το τέλος. Όμως, ευτυχώς ακόμα στην Ελλάδα το 15% του πληθυσμού της δεν ζει με κουπόνια.

Ευτυχώς ακόμα στην Ελλάδα, κάθε ελληνόπουλο έχει δωρεάν πρόσβαση στο Πανεπιστήμιο.
Ευτυχώς ακόμα στην Ελλάδα έχουμε ένα, έστω ημιτελές, αλλά έχουμε σύστημα υγείας.
Ευτυχώς ακόμα στην Ελλάδα έχουμε ένα κράτος που έχει μια μεγάλη περιουσία. Άλλα κράτη δεν έχουν τίποτα. Αυτήν βλέπουν και ξερογλύφονται.
Ευτυχώς ακόμα στην Ελλάδα οι γονείς βοηθάνε τα παιδιά τους και εκείνα
τους γονείς τους.
Ευτυχώς, η μικρή και φτωχή Ελλάδα δεν ήταν απούσα από καμιά μεγάλη μάχη για την ελευθερία. Και έδινε το είναι της, όταν οι άλλοι είχαν ήδη παραδώσει και την ψυχή και το πνεύμα.
Ευτυχώς ακόμα, η Ελλάδα έχει μέλλον.

Έβλεπα εκείνα τα κορίτσια της Εθνικής Ομάδος Πόλο, να ανεβαίνουν στον Όλυμπο, μες τη «φωλιά του Δράκου», και είπα , πως δεν χάθηκε η ελπίδα. Υπάρχει ακόμα το μέταλλο του νικητή.
Η Ελλάδα έχει μέλλον, γιατί στη μακραίωνα ιστορία της κάθε μεγάλη ήττα και καταστροφή, αντί να την αφανίσει, την ανάσταινε!
Γιατί τα γράφω αυτά; Μου τηλεφώνησαν κάποιοι «φίλοι» απ’ το εξωτερικό και μας ….νεκρολογούσαν! Είναι απ’ τα κοράκια που έχουν στοιχηματίσει στην πτώχευσή μας και ανησυχούν μήπως και χάσουν τα λεφτά τους! Και βιάζονται! Τόσο πολύ θύμωσα που έκλεισα το τηλέφωνο. Ύστερα τους έστειλα το κείμενο που ακολουθεί….

“Ἀνήκω σὲ µία χώρα µικρή.
Ἕνα πέτρινο ἀκρωτήρι στὴ Μεσόγειο, ποὺ δὲν ἔχει ἄλλο ἀγαθὸ παρὰ τὸν ἀγώνα τοῦ λαοῦ, τὴ θάλασσα, καὶ τὸ φῶς τοῦ ἥλιου. Εἶναι µικρὸς ὁ τόπος µας, ἀλλὰ ἡ παράδοσή του εἶναι τεράστια καὶ τὸ
πράγµα ποὺ τὴ χαρακτηρίζει εἶναι ὅτι µᾶς παραδόθηκε χωρὶς διακοπή. Ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα δὲν ἔπαψε ποτὲ της νὰ µιλιέται. Δέχτηκε τὶς ἀλλοιώσεις ποὺ δέχεται καθετὶ ζωντανό, ἀλλὰ δὲν παρουσιάζει κανένα χάσµα.

Ἄλλο χαρακτηριστικὸ αὐτῆς τῆς παράδοσης εἶναι ἡ ἀγάπη της γιὰ τὴν ἀνθρωπιά, κανόνας της εἶναι ἡ δικαιοσύνη. Στὴν ἀρχαία τραγωδία, τὴν ὀργανωµένη µὲ τόση ἀκρίβεια, ὁ ἄνθρωπος ποὺ
ξεπερνᾶ τὸ µέτρο, πρέπει νὰ τιµωρηθεῖ ἀπὸ τὶς Ἐρινύες. Ὅσο γιὰ µένα συγκινοῦµαι παρατηρώντας πὼς ἡ συνείδηση τῆς δικαιοσύνης εἶχε τόσο πολὺ διαποτίσει τὴν ἑλληνικὴ ψυχή, ὥστε νὰ γίνει κανόνας τοῦ
φυσικοῦκόσµου.
Καὶ ἕνας ἀπὸ τοὺς διδασκάλους µου, τῶν ἀρχῶν τοῦ περασµένου αἰώνα, γράφει: «… θὰ χαθοῦµε γιατί ἀδικήσαµε …».
Αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ἦταν ἀγράµµατος. Εἶχε µάθει νὰ γράφει στὰ τριάντα πέντε χρόνια τῆς ἡλικίας του. Ἀλλὰ στὴν Ἑλλάδα τῶν ἡµερῶν µας, ἡ προφορικὴ παράδοση πηγαίνει µακριὰ στὰ περασµένα ὅσο καὶ ἡ γραπτή. Τὸ ἴδιο καὶ ἡ ποίηση.
Εἶναι γιὰ µένα σηµαντικὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Σουηδία θέλησε νὰ τιµήσει καὶ τούτη τὴν ποίηση καὶ ὅλη τὴν ποίηση γενικά, ἀκόµη καὶ ὅταν ἀναβρύζει ἀνάµεσα σ’ἕνα λαὸ περιορισµένο.
Γιατί πιστεύω πὼς τοῦτος ὁ σύγχρονος κόσµος ὅπου ζοῦµε, ὁ τυρρανισµένος ἀπὸ τὸ φόβο καὶ τὴν ἀνησυχία, τὴ χρειάζεται τὴν ποίηση. Ἡ ποίηση ἔχει τὶς ρίζες της στὴν ἀνθρώπινη ἀνάσα – καὶ τί θὰ γινόµασταν ἂν ἡ πνοή µας λιγόστευε; Εἶναι µία πράξη ἐµπιστοσύνης – κι ἕνας Θεὸς τὸ ξέρει ἂν τὰ δεινά µας δὲν τὰ χρωστᾶµε στὴ στέρηση ἐµπιστοσύνης.

Παρατήρησαν, τὸν περασµένο χρόνο γύρω ἀπὸ τοῦτο τὸ τραπέζι, τὴν πολὺ µεγάλη διαφορὰ ἀνάµεσα στὶς ἀνακαλύψεις τῆς σύγχρονης ἐπιστήµης καὶ στὴλογοτεχνία. παρατήρησαν πὼς ἀνάµεσα σ’ ἕνα ἀρχαῖο ἑλληνικὸ δράµα καὶ ἕνα σηµερινό, ἡ διαφορὰ εἶναι λίγη. Ναί, ἡ συµπεριφορὰ τοῦ ἀνθρώπου δὲ µοιάζει νὰἔχει ἀλλάξει βασικά. Καὶ πρέπει νὰ προσθέσω πὼς νιώθει πάντα τὴν ἀνάγκη ν’ ἀκούσει τούτη τὴν ἀνθρώπινη φωνὴ ποὺ ὀνοµάζουµε ποίηση. Αὐτὴ ἡ φωνὴ ποὺ κινδυνεύει νὰ σβήσει κάθε στιγµὴ ἀπὸ στέρηση ἀγάπης καὶ ὁλοένα ξαναγεννιέται. Κυνηγηµένη, ξέρει ποὺ νὰ ’βρει καταφύγιο, ἀπαρνηµένη, ἔχει τὸ ἔνστικτο νὰ πάει νὰ ριζώσει στοὺς πιὸ ἀπροσδόκητους τόπους. Γι’ αὐτὴ δὲν ὑπάρχουν µεγάλα καὶ µικρὰ µέρη τοῦ κόσµου. Τὸ βασίλειό της εἶναι στὶς καρδιὲς ὅλων τῶν ἀνθρώπων τῆς γῆς. Ἔχει τὴ χάρη ν’ ἀποφεύγει πάντα τὴ συνήθεια, αὐτὴ τὴ βιοµηχανία. Χρωστῶ τὴν εὐγνωµοσύνη µου στὴ Σουηδικὴ Ἀκαδηµία ποὺ ἔνιωσε αὐτὰ τὰ πράγµατα, ποὺ ἔνιωσε πὼς οἱ γλῶσσες, οἱ λεγόµενες περιορισµένης χρήσης, δὲν πρέπει νὰ καταντοῦν φράχτες ὅπου πνίγεται ὁ παλµὸς τῆς ἀνθρώπινης καρδιᾶς, ποὺ ἔγινε ἕνας Ἄρειος Πάγος ἱκανός νὰ κρίνει µὲ ἀλήθεια ἐπίσηµη τὴν ἄδικη µοίρα τῆς ζωῆς, γιὰ νὰ θυµηθῶ τὸν Σέλλεϋ, τὸν ἐµπνευστή, καθώς µᾶς λένε, τοῦ Ἀλφρέδου Νοµπέλ, αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου ποὺ µπόρεσε νὰ ἐξαγοράσει τὴνἀναπόφευκτη βία µὲ τὴ µεγαλοσύνη τῆς καρδιᾶς του.

Σ’ αὐτὸ τὸν κόσµο, ποὺ ὁλοένα στενεύει, ὁ καθένας µας χρειάζεται ὅλους τούς ἄλλους. Πρέπει ν’ ἀναζητήσουµε τὸν ἄνθρωπο, ὅπου καὶ νὰ βρίσκεται.
Ὅταν στὸ δρόµο τῆς Θήβας, ὁ Οἰδίπους συνάντησε τὴ Σφίγγα, κι αὐτὴ τοῦ ἔθεσε τὸ αἴνιγµά της, ἡ ἀπόκρισή του ἦταν: ὁ ἄνθρωπος. Τούτη ἡ ἁπλὴ λέξη χάλασε τὸ τέρας. Ἔχουµε πολλὰ τέρατα νὰ καταστρέψουµε. Ἂς συλλογιστοῦµε τὴν ἀπόκριση τοῦ Οἰδίποδα.»

Ομιλία του Γιώργου Σεφέρη κατά την τελετή παραλαβής του Βραβείου
Νόμπελ Λογοτεχνίας, 11 Δεκεμβρίου 1963


Μοιράστε το


14 Νοεμβρίου 2011

Γιώργος Μπάρλας:Η οικονομία ως μεταφυσική και ο άνθρωπος ως νούμερο

Στα όρια του μεταφυσικού έχει φτάσει η συζήτηση περί οικονομίας και ευρώ στην Ελλάδα και στην Ευρώπη γενικότερα. Αν παλιότερα οι άνθρωποι ενδιαφέρονταν για τον Θεό και μιλούσαν για την πίστη, τον παράδεισο και την κόλαση, στους μοντέρνους καιρούς οι όροι αυτοί έχουν αντικατασταθεί αρχικά με ιδεολογίες περί δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων και, τελευταία, με οικονομικούς όρους.

Οι αγορές δίκην ναών, οι τραπεζίτες σαν σαμάνοι, οι μετοχές και τα κέρδη που σε πάνε στον παράδεισο ή στην κόλαση και πάει λέγοντας. Στο όνομα της οικονομίας σήμερα μπορούν να δικαιολογηθούν τα πάντα. Η ανθρώπινη αξία υπολείπεται του οικονομικού μεταφυσικού αγαθού.

Φωτό: Κωνσταντινίδης Μιχαήλ,
από το "Ταξίδι Μυσταγωγικό στην Αθωνική Πολιτεία"
του Γιώργου Μπάρλα.
Οτιδήποτε είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη της οικονομίας προωθείται πάση θυσία. Στις ΗΠΑ, επισήμως, υπάρχουν 52 εκατομμύρια φτωχοί και η χώρα είναι η δυνατότερη οικονομία στον κόσμο… Υγιείς, πλασματικοί εν πολλοίς, οικονομικοί δείκτες από τη μια, πραγματικοί φτωχοί από την άλλη.

Έτσι, μιλώντας με τη γλώσσα της μεταφυσικής, αν η Ελλάδα (και κάθε άλλη χώρα με οικονομικά προβλήματα) είναι, όπως η ανθρώπινη φύση, οικονομικά παραπλανημένη και διεφθαρμένη, τότε η ΕΕ και το ΔΝΤ είναι οι μεταφυσικές εκείνες δυνάμεις που έχουν αναλάβει την εκγύμναση και εκπαίδευση των Ελλήνων με τις αρχές που υπαγορεύονται από τις αγορές, δηλαδή την αληθινή φιλοσοφία. Κρίμα που δεν ανέλαβαν πιο νωρίς αυτή την εκπαίδευση, διότι ο Πλάτων στην Πολιτεία θεωρεί απαραίτητη προϋπόθεση να αρχίσει η εκπαίδευση όταν οι άνθρωποι είναι νέοι.

Η Ευρώπη επιθυμεί τα οικονομικά μεγέθη, έτσι όπως οι άνθρωποι πάντα επεδίωκαν τα πολλά χρήματα. Αν συγχωνεύονται σχολεία, αν κλείνουν νοσοκομεία, αν καταργείται το κοινωνικό κράτος γενικότερα, ενώ θα έπρεπε κατεξοχήν να λαμβάνεται υπόψη από μια Ευρώπη που είναι ταυτισμένη με μια κουλτούρα ανθρωπιστικού περιεχομένου, αυτά ακριβώς επιδιώκονται για την καλυτέρευση των οικονομικών δεικτών. Τελικά, ο ευρωπαϊκός πολιτισμός ταυτίζεται με την ανάδειξη της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της ισότητας ή μήπως πάση θυσία με τα συμφέροντα της αγοράς; Μήπως τελικά έχει δίκιο ο Νίτσε, όταν λέει: “Και ξέρετε τι είναι για μένα ο κόσμος; Ένα τέρας δύναμης, δίχως απαρχή, δίχως τέλος… Αλλά μάλλον ως δύναμη παντού, ως παιχνίδι δυνάμεων και κυμάτων δυνάμεων, ενός και συνάμα πολλών, ως δύναμη αυξανόμενη εδώ και την ίδια στιγμή μειούμενη εκεί…

Ο κόσμος αυτός είναι η θέληση για δύναμη και τίποτε άλλο!”Είναι προφανές ότι η αναζήτηση του τρόπου της σωτηρίας στη Δύση σήμερα βρίσκεται στην οικονομική μεταρρύθμιση. Ο παράγοντας της σωτηρίας όμως πρέπει κατεξοχήν να είναι προσωπικός και κοινοτικός. Ό,τι πιο ύποπτο για την κοινωνία και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια τείνει να γίνει ο όρος “οικονομική μεταρρύθμιση”, “εξορθολογισμός”, “μείωση του δημόσιου ελλείματος” -όροι που, ειρήσθω εν παρόδω, χρησιμοποιήθηκαν κατά κόρον στη Γερμανία στην περίοδο του Μεγάλου Εξορθολογισμού (1924-1928) και την περίοδο της Κρίσης (1929-1933). Το τι ακολούθησε είναι γνωστό. Δεν χρειάζεται να πούμε ότι ασφαλώς χρειάζεται κάποια πειθαρχία στην οικονομία και όλα όσα τη συνιστούν, αλλά πρωτεύων σκοπός δεν μπορεί να είναι ο οικονομικός και συνακόλουθα ο στραγγαλισμός της κοινωνίας.

Απαραίτητη η οικονομία, αλλά ο άνθρωπος δεν είναι καταρχήν ένα οικονομικό πλάσμα. Και, πάνω απ΄ όλα, δεν μπορεί οι άνθρωποι να μετατρέπονται σε αριθμούς και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια να καταρρακώνεται χάριν των οικονομικών δεικτών. Αν οι οικονομολόγοι νομίζουν ότι ο άνθρωπος είναι ένα νούμερο στις στατιστικές, κάποτε καταλαβαίνουν ότι ένα νούμερο δεν εξεγείρεται ούτε ανατρέπει τις προβλέψεις των οικονομολόγων. Το γεγονός ότι οι προβλέψεις δεν επαληθεύονται συνίσταται ακριβώς στο ότι ο άνθρωπος δεν είναι νούμερο. Τότε θα πουν οι αρμόδιοι, ότι ευθύνεται ο εγωισμός και η ανευθυνότητα των πολλών ανθρώπων που δεν κατάλαβαν την αναγκαιότητα του οικονομικού εξορθολογισμού και τα μέτρα λιτότητας. Είναι πιθανόν να είναι έτσι.

Όταν η οικονομία βασίζεται στον εγωισμό, στην απίθανη συσσώρευση πλούτου στα χέρια των λίγων, στην κυριαρχία των αγορών εις βάρος των δημοκρατικών θεσμών και της πολιτικής, δεν είναι διόλου απίθανο να ενεργεί και ο απλός άνθρωπος εγωιστικά και έτσι να καταστρέφει οποιαδήποτε (άδικη) οικονομική δομή. Άρα μόνο αν υπάρχει ενδιαφέρον και μέλημα για το κοινό καλό, αν οι σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων είναι προσωπικές και κοινοτικές, μπορούμε να ελπίζουμε σε σωτηρία και από την οικονομική κρίση.

Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί η κοινωνία να προοδεύσει με το να βλέπουν οι πολλοί την απληστία των πλουσίων και οι πλούσιοι και ηγεμόνες να συντηρούν μια φτωχή κοινωνία βασισμένη στο φόβο και την ανασφάλεια. Τότε, τηρουμένων των αναλογιών, ο εγωισμός και των μεν και των δε θα αποτελεί πρόσκομμα σε κάθε υποτιθέμενη προσπάθεια προόδου.

Πηγή: e-theologia


Μοιράστε το


Ο Σταυρός του Χριστού η μόνη λύσις του αδιεξόδου μας

Αρχιμ. Γεώργιος Καψάνης, Καθηγούμενος Ι. Μ. Οσίου Γρηγορίου Αγίου Όρους  

Φωτό: Κωνσταντινίδης Μιχαήλ,
από το "Ταξίδι Μυσταγωγικό στην Αθωνική Πολιτεία"
του Γιώργου Μπάρλα.
Διανύουμε μία ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο. Πολλοί ανησυχούν για την οικονομική ύφεση και κρίσι. Θεωρούμε όμως ότι πιο ανησυχητική είναι η πνευματική κρίσι και η προσπάθεια κάποιων παραγόντων να αποχριστιανίσουν και αποορθοδοξοποιήσουν τον λαό μας. Η Ευρ. Ένωσις φαίνεται ότι συμβάλλει με τις οδηγίες της προς την κατεύθυνσι αυτή. Οι δομές, που προετοιμάζουν τον ερχομό της «Νέας Εποχής», είναι επίσης επικίνδυνες, γιατί αποπροσωποποιούν τα ανθρώπινα πρόσωπα και μεταβάλλουν την κοινωνία σε μάζα. Θεσμοί όπως το ηλεκτρονικό φακέλωμα, η κατάργησις του θρησκεύματος από τις ταυτότητες των Ελλήνων, ο σταδιακός περιορισμός της διδασκαλίας του μαθήματος των Θρησκευτικών στα σχολεία, η σχεδιαζόμενη επαχθής και ασφυκτική για την λειτουργία της φορολόγησις της Εκκλησίας, η ενορχηστρωμένη πολεμική των Μ.Μ.Ε. κατά της Εκκλησίας, η συστηματική προσπάθεια να διαλυθή η Ορθόδοξος ελληνική οικογένεια, συνιστούν μέτρα αποδομήσεως των ελληνορθόδοξων θεμελίων του Έθνους μας.
Εν μέσω αυτής της ζοφεράς καταστάσεως, θα εορτάσωμε τα Αγια Πάθη του Σωτήρος Χριστού.

Προσβλέπομε στον Σταυρό του Κυρίου ως την λύση του αδιεξόδου μας. Όσο απομακρυνόμεθα από τον Χριστό, αιχμαλωτιζόμεθα από την φιλαυτία, που κατά τους Αγίους Πατέρας είναι η ρίζα όλων των κακών. Τα προφητικά λόγια του Αποστόλου Παύλου μας συγκλονίζουν: «εν ταις εσχάταις ημέραις ενστήσονται καιροί χαλεποί έσονται γαρ οι άνθρωποι φίλαυτοι, φιλάργυροι, αλαζόνες, υπερήφανοι, βλάσφημοι, γονεύσιν απειθείς, αχάριστοι, ανόσιοι, άστοργοι, άσπονδοι, διάβολοι, ακρατείς, ανήμεροι, αφιλάγαθοι, προδόται, προπετείς, τετυφωμένοι, φιλήδονοι μάλλον ή φιλόθεοι, έχοντες μόρφωσιν ευσέβειας, την δε δύναμιν αυτής ηρνημένοι» (Β΄ Τιμ. γ΄ 2-5).

Ο Κύριος, όπως γράφει ο Απόστολος Παύλος, «αντί της προκειμένης αυτώ χαράς υπέμεινε Σταυρόν, αισχύνης καταφρονήσας» (Εβρ. ιβ΄ 2) και έγινε «υπέρ ημών κατάρα» (Γαλ. γ΄ 13), για να μας ελευθερώση από την κατάρα του νόμου, δηλαδή από κάθε μορφή αυτοδικαιώσεως, και από την φιλαυτία.

Ατενίζομε στον Σταυρό πάσχοντα τον αναμάρτητο Κύριο και διδασκόμεθα την χριστοήθεια, την αντικατάστασι της φιλαυτίας από το θυσιαστικό και αγαπητικό ήθος.

Πόσο πιο ωραία θα ήταν η κοινωνία μας και η ζωή μας, εάν με πνεύμα μετανοίας αγωνιζώμεθα κατά του εγωκεντρισμού και της φιλαυτίας;

Στο πρόσωπο του ευγνώμονος ληστού βλέπομε πως με την πίστι και την μετάνοια σώζεται ο άνθρωπος. Στον εξ αριστερών ληστή βλέπομε τον άνθρωπο, που, λόγω της απιστίας του, στερείται την σωτηρία, που προσφέρει ο Σταυρωθείς Ιησούς.

Ο Σεβασμιώτατος πρ. Ερζεγοβίνης Αθανάσιος Γιέφτιτς, παραλληλίζει τους δύο ληστάς με δύο συγχρόνους φιλοσόφους, τον Ντοστογιέφσκυ και τον Σάρτρ: «Δια την άρνησιν του Θεού ο Ντοστογιέφσκυ ήξερε όχι ολιγώτερον του Σάρτρ, εκείνα όμως, που ήξερε ο Ντοστογιέφσκυ ο Σάρτρ δεν ήθελε να τα γνωρίση. Εις την εωσφορικήν υπερηφάνειάν του και τον εγωκεντρισμόν του (τούτο λέγεται δαιμονική "φιλαυτία" κατά τους Πατέρας) ο Σάρτρ δεν ήθελε να αναζητήση την σωτηρίαν του ως ανθρώπου εις τον Θεάνθρωπον Χριστόν! Και εδώ πάλιν ισχύει δι' αυτόν η προσωπική μαρτυρία και ομολογία του Ντοστογιέφσκυ: "Όσοι αρνούνται τον Χριστόν, με αυτό βεβαιώνουν μόνον ότι δεν τον εγνώρισαν καν"» («Οι άνθρωποι του Θεανθρώπου Χριστού και ο μηδενισμός των συγχρόνων υπαρξιστών», περιοδ. «Γρηγόριος ο Παλαμάς», τ. 617, σ. 208-209).

Ο Εσταυρωμένος αναμένει πάντοτε, και μάλιστα εφέτος, που περνάμε αυτήν την πνευματική κρίσι και την λαίλαπα του αθεϊσμού, την μετάνοιά μας. Αρχόντων και αρχομένων, κλήρου, λαού και μοναχών.

Δεν εξέλιπαν βέβαια από τον λαό μας οι ταπεινές ψυχές, που μετανοούν, που προσεύχονται, που αγαπητικά προσφέρονται στον συνάνθρωπο. Αυτοί είναι οι γνήσιοι μαθηταί του Εσταυρωμένου Κυρίου.

Φωτίζει και παρηγορεί την ζωή μας ο Σταυρός του Χριστού. Είναι ο ανεξάντλητος ποταμός, που αρδεύει και ζωογονεί «την πόλιν του Θεού» (πρβλ. Ψαλμ. μεύ 5), δηλ. την Εκκλησία. Όπως ψάλλομε:

«Η ζωηφόρος Σου πλευρά, ως εξ' Εδέμ πηγή αναβλύζουσα, την Εκκλησίαν Σου, Χριστέ, ως λογικόν ποτίζει Παράδεισον, εντεύθεν μερίζουσα, ως εις αρχάς εις τέσσαρα Ευαγγέλια τον κόσμον αρδεύουσα, την κτίσιν ευφραίνουσα και τα Έθνη πιστώς διδάσκουσα, προσκυνείν την βασιλείαν Σου». (Μακαρισμοί Μεγάλης Παρασκευής)

Την Σταύρωσι του Κυρίου και την τριήμερο Ταφή Του ακολουθεί η ζωηφόρος Ανάστασίς Του.

Όσο κι αν είναι σκοτεινός ο κόσμος μας, που εσταύρωσε τον Θεόν, σ' αυτόν τον κόσμο μπορούμε να χαρούμε, γιατί ο Σταυρωθείς και Ταφείς Κύριος ενίκησε τον θάνατο και ανεστήθη τριήμερος εκ των νεκρών «συναναστήσας παγγενή τον Αδάμ» (Αναστάσιμος κανών, ωδή στ΄).

«Δεύτε λάβετε», λοιπόν, «φως εκ του ανεσπέρου φωτός και δοξάσατε Χριστόν, τον Αναστάντα εκ νεκρών» (Όρθρος Πάσχα).

Τον τελικό λόγο στον κόσμο μας δεν έχει η αμαρτία, η απιστία, ο θάνατος, ο διάβολος, αλλά ο νικητής όλων αυτών, Ιησούς Χριστός, ο «Κύριος της δόξης» (Α΄ Κοριν. β΄8).

Έτσι οι Χριστιανοί προσπαθούμε να συσταυρωθούμε με τον Χριστό, για να συναναστηθούμε μαζί Του και να περιπατήσουμε «εν καινότητι ζωής» (Ρωμ. στ΄ 4).

Μπορούμε να έχωμε χαρά, γιατί στον κόσμο δεν ενίκησε η αμαρτία και η φιλαυτία, αλλά η αγάπη του ταπεινού Ιησού. Και ακόμη, γιατί και σήμερα μπορεί η ζωή μας να πληρωθή με το Φως και την Χαρά της Αγίας Αναστάσεως του Κυρίου, παρά τις δυσκολίες και τους πειρασμούς, που αντιμετωπίζομε. Γι' αυτό και εμείς θέλομε η ζωή μας να κινήται μεταξύ του Σταυρού και της Αναστάσεώς Του.

Με την πίστι αυτή σας χαιρετούμε εν Χριστώ Σταυρωθέντι και Αναστάντι και επαναλαμβάνομε μαζί σας τον ύμνο της Εκκλησίας:
«Τον Σταυρόν Σου προσκυνούμεν Δέσποτα, και την Αγίαν Σου Ανάστασιν δοξάζομεν» (Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως).

Πηγή: www.alopsis.gr



Μοιράστε το


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...